De Amerikaan Paul Beatty wint Booker Prize

The Sellout is te lezen als harde kritiek op progressief én zwart Amerika.

Auteur Paul Beatty poseert met zijn boek. Peter Nicholls / Reuters

De Booker Prize gaat voor het eerst naar een Amerikaan, Paul Beatty. Zijn satirische roman The Sellout krijgt de meest prestigieuze prijs voor een roman in het angelsaksische taalgebied, zo is dinsdagavond door juryvoorzitter Amanda Foreman bekend gemaakt in een BBC televisieuitzending. Tot drie jaar geleden konden alleen schrijvers uit het Britse gemenebest meedingen naar de Booker Prize.

Fictie moet verontrusten, zei juryvoorzitter Foreman bij de uitreiking. “De waarheid is maar zelden aangenaam en dit is een boek dat zijn lezers aan het kruis nagelt met cheerful abandon. Dat is waarom de roman werkt.’ Ze prees de verve, energie en het vertrouwen waarmee Beatty zijn ‘koorddansact’ heeft volbracht. De Booker Prize bedraagt 50 duizend pond (56 duizend euro).

In zijn bespreking in NRC noemde Guus Valk de roman ‘een duizelingwekkende satire over post-raciaal Amerika’ en een perfecte illustratie van de onverenigbaarheid van twee werelden. Beatty (54) beschrijft de wereld van een zwarte man die alleen de achternaam ‘Me’ heeft. Hij groeit op in het agrarische stadje Dickens, in Californië. Zijn vader wordt, met een knipoog naar de actualiteit, zonder aanleiding in zijn auto doodgeschoten door de politie. Tot overmaat van ramp trekken alle inwoners weg uit Dickens. Men probeert zijn stadje te redden door de verhoudingen van vroeger te herstellen. De slavernij wordt heringevoerd, de scholen worden weer gesegregeerd en men creëert zwarte, blanke en latino-buurten.

Harde kritiek

Me’s slaaf, Hominy, moet marihuana verbouwen. En hoewel Me hem vaak vrij wil laten, weigert de stokoude Hominy dat. Me komt erachter dat een slaaf niet alleen maar handig is. Niks Go Down Moses, By ’n By of andere plantagemelancholie dus. Uiteindelijk moet Me zich voor het Hooggerechtshof in Washington verantwoorden. The Sellout is te lezen als harde kritiek op progressief én zwart Amerika. Beide groepen hebben zichzelf in slaap laten sussen tijdens decennia van stilstand, suggereert de roman.

De andere genomineerden waren de Britse Deborah Levy (Hot Milk), de Brit Graeme Macrae Burnet (His Bloody Project), de Amerikaan Ottessa Moshfegh (Eileen), de Canadees David Szalay (All That Man Is) en zijn landgenote Madeleine Thien (Do Not Say We Have Nothing).