Oekraïne wil aparte verklaring Nederland over associatieverdrag

In de eigen verklaring kan Nederland benadrukken dat de overeenkomst niet leidt tot EU-lidmaatschap of tot nauwere defensiesamenwerking.

Foto Bart Maat/ANP

Oekraïne gaat eind deze week in Brussel praten over een plan B in een poging het associatieverdrag met de Europese Unie dat door Nederland geblokkeerd dreigt te worden alsnog te redden. In dit plan zou Nederland in een eigen verklaring kunnen uitspreken dat de samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Oekraïne niet zal leiden tot een lidmaatschap van de Unie of tot nauwere defensiesamenwerking. De verklaring met deze Nederlandse uitleg kan vervolgens bevestigd worden door de overige lidstaten van de EU en Oekraïne.

De Oekraïense onderminister voor Europese Zaken Olena Zerkal heeft deze oplossing dinsdag geschetst na afloop van een gesprek in Den Haag met leden van de Tweede Kamer. Volgens haar kan er geen sprake zijn van heropening van de onderhandelingen over het verdrag dat een meerderheid van de Nederlands kiezers begin april afwees. “Hoe zouden we moeten onderhandelen over onderwerpen die niet in de overeenkomst staan”, zei zij tegenover journalisten.

Lees ook ons hoofdredactioneel commentaar over de kwestie: Kwestie Oekraïne verdrag vraagt om dappere politici

Uitweg uit de impasse

Het Nederlandse kabinet is naarstig zoek naar een uitweg om uit de impasse te komen. De Tweede Kamer heeft het kabinet hiervoor tot 1 november de tijd gegeven. Premier Rutte streeft naar een volgens eigen zeggen “juridisch bindende” verklaring waarin aan de Nederlandse zorgen tegemoet wordt gekomen. Wordt er geen bevredigende oplossing gevonden dan zal Nederland het Verdrag niet tekenen en kan het niet in werking treden. De EU-regels schrijven voor dat verdragen door alle lidstaten moeten worden gesteund.

Minister Zerkal zei dat het vooral een taak is voor de Nederlandse regering om duidelijk te maken dat de geuite zorgen over de gevolgen van de samenwerkingsovereenkomst met Oekraïne onterecht zijn. In het referendum dat op 6 april werd gehouden zei 61 procent van de opgekomen kiezers ‘nee’ tegen het Verdrag. Het ging om een raadgevend referendum, wat betekent dat het kabinet de uitslag naast zich neer kan leggen.

Een Oekraïense delegatie onder leiding van minister van Buitenlandse Zaken Pavlo Klimkin is donderdag in Den Haag om met diverse nationale politici te spreken. Zo had hij ‘s morgens een ontmoeting met CDA-leider Buma. Ook sprak hij met minister van Buitenlandse Zaken Koenders.

Het kabinet probeert in zowel Tweede als Eerste Kamer voldoende politieke steun te verwerven voor een oplossing om uit de impasse rond het Oekraïne referendum te komen. Minister Koenders wilde zich niet uitlaten over de kansen dat dit ook lukt.