Juliana dreigde tot twee keer toe te scheiden van Bernhard

Uit een nieuwe biografie over Juliana blijkt dat de koningin ook dreigde met aftreden. De dreigementen zouden in verband staan met gebedsgenezeres Greet Hofmans.

Prinses Juliana met Prins Bernhard tijdens zijn zeventigste verjaardag in 1981. Foto ANP/Ruud Hoff

Koningin Juliana heeft tot tweemaal toe gedreigd te scheiden van haar echtgenoot Prins Bernhard. Ook dreigde zij in de jaren vijftig met aftreden. Dat schrijft de historicus Jolande Withuis in de biografie Juliana. Vorstin in een mannenwereld. Daarover bericht de NOS naar aanleiding van een documentaire waarin zij haar onderzoek vanavond toelicht.

De dreigementen van Juliana kwamen in de jaren vijftig toen zij sterk onder invloed stond van gebedsgenezeres Greet Hofmans, die overigens ooit door Bernhard ten paleize was uitgenodigd om te kijken of de oogaandoening van hun jongste dochter al biddend kon worden genezen. Later zouden de echtelieden in een loopgravenoorlog belanden, waarbij Hofmans de voornaamste twistappel was.

Toen Bernhard begin jaren vijftig zijn moeder Armgard op het paleisterrein wilde laten wonen, probeerde Juliana dat uit alle macht te verhinderen. Ze stelde het kabinet voor Armgard een verblijfsvergunning te weigeren. Toen dat niet gebeurde, ondernam ze “stappen” om tot een echtscheiding te komen. Die staakte ze toen Bernhard instemde met een compromis, waarbij Armgard in het Overijsselse Warmelo zou gaan wonen.

Huisguerilla

Op 2 augustus 1955 schreef ze Bernhard een brief waarin ze zei dat ze “na heel rijp beraad” had besloten dat ze het huwelijk wilde beëindigen. Deze brief is ook geciteerd door de dit jaar overleden historicus Cees Fasseur in zijn boek Juliana & Bernhard. De brief kwam na maanden van “huisguerrilla” zoals Withuis het omschrijft, waarin Bernhard en de kinderen haar negeerden en Bernhards buitenechtelijke affaires en andere vernederingen Juliana te veel werden. Ten slotte liet zij zich overtuigen door vicepremier Beel om niet te scheiden. Premier Drees tekent in zijn dagboek aan: “Zij zegt ook geen breuk, zeker geen scheiding te willen.”

Ook Drees zelf spreekt meermaals met Juliana over haar ongelukkige huwelijk. Hij zegt haar ooit: “De situatie is zo moeilijk omdat u toch nog van hem houdt”, waarop Juliana antwoordt dat dat precies is “waarom zij Bernhard alles zo verschrikkelijk kwalijk nam”.

“Bereid te abdiceren”

Ook met aftreden dreigde de koningin enkele malen, hoewel nooit helemaal duidelijk wordt wanneer precies en in welke bewoordingen, want die mededelingen komen in Withuis’ biografie steeds van anderen. “Men moet Gode meer gehoorzamen dan de mensen, en ik ben bereid te abdiceren” – zo citeerde een van haar vertrouwelingen haar. Ook dit dreigement stond in verband met Greet Hofmans en haar sekte, die Juliana influisterde dat zij een goddelijke opdracht had om vrede te brengen in de wereld.