Canada gelooft nog steeds in CETA

De regering van Trudeau wil het verdrag, waarover zeven jaar is onderhandeld, dolgraag tekenen. Het kabinet ziet het akkoord als een manier om de gestagneerde Canadese economie aan te zwengelen.

Foto AFP / Kena Betancur

Canada gaat er nog steeds van uit dat het vrijhandelsverdrag CETA met de Europese Unie doorgaat. Premier Justin Trudeau is van plan om deze week zoals gepland naar Brussel te komen, en is bereid het verdrag donderdag te tekenen als de EU de zorgen kan wegnemen van de Waalse regering, die nog niet akkoord is.

Dat heeft de Canadese minister van Internationale Handel, Chrystia Freeland, gisteren bevestigd in het parlement in Ottawa. „CETA is niet dood”, aldus Freeland. „Het wordt nu gesteund door 27,5 van de 28 Europese lidstaten. Wij blijven bereid te tekenen zodra de EU daar klaar voor is.”

Na een telefoongesprek gisteravond tussen Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, en Trudeau, liet Tusk via Twitter weten dat de top in Brussel wat beide leiders betreft nog kan doorgaan – ondanks de mededeling van de Belgische premier Charles Michel eerder op de dag dat België niet in een positie is om te tekenen. „Er is nog tijd”, aldus Tusk.

Freeland, die vrijdag de onderhandelingen in Wallonië verliet, lag in het Lagerhuis onder vuur wegens haar geëmotioneerde optreden. Met tranen in haar ogen had ze gezegd dat het „op dit moment niet mogelijk is om een verdrag te sluiten met de Europese Unie.” Die stap was een nodige onderhandelingstactiek, verklaarde ze gisteren. „Canada heeft zijn werk gedaan, de bal ligt nu bij Europa.”

De regering van Trudeau wil het verdrag, waarover zeven jaar is onderhandeld, dolgraag tekenen. Het kabinet ziet het akkoord als een manier om de gestagneerde Canadese economie aan te zwengelen. Canada, een land met een open economie dat afhankelijk is van internationale handel, ziet het als een manier om banen te scheppen – ondanks zorgen die ook in Canada leven over concurrentie, bijvoorbeeld in de zuivelindustrie.

De linkse oppositie riep Trudeau gisteren op om de ondertekening van het verdrag uit te stellen en tegemoet te komen aan de bezwaren van de Walen. Met name op het gebied van de arbitrage van geschillen vrezen de Walen dat multinationale ondernemingen onder CETA te veel macht krijgen, en overheden kunnen dwingen om af te zien van regulering op het gebied van arbeidsvoorwaarden, milieu en voedselveiligheid. Volgens de sociaal-democratische NDP biedt het verzet van de Walen „een kans om het verdrag te verbeteren”, aldus parlementslid Tracey Ramsey.

Volgens Freeland heeft Canada echter „een progressief verdrag” gesloten. Sinds Trudeau een jaar geleden aan de macht kwam, is CETA heronderhandeld ten opzichte van de versie van zijn voorganger, de Conservatief Stephen Harper. Op het gebied van arbitrage van geschillen en investeringsbescherming is een nieuw stelsel opgenomen, met een permanent hof in plaats van arbiters die achter gesloten deuren beslissen. Ook komt er een mogelijkheid tot beroep.

Het kabinet-Trudeau, dat een internationale progressieve reputatie heeft op het gebied van onder meer gelijkheid van man en vrouw, wijst op die veranderingen als bewijs dat CETA een verdrag is waar progressieven achter kunnen staan. Het haalt daarbij de steun aan van sociaaldemocratische politici in Europa, onder wie de Duitse vicekanselier Sigmar Gabriel en de Franse premier Manuel Valls.

Critici betwijfelen die lezing. Volgens David Schneiderman, een expert op het gebied van investeringsbescherming in Toronto, vormen de aanpassingen „geen radicale verandering”. De Liberalen van Trudeau gaan met CETA volgens hem „door op het neoliberale traject”.