Commentaar

Burnout is te voorkomen

nrcvindt

Bent u van nature optimistisch? Bent u vrij zeker van uw baan en voelt u zich daarin ook goed? Is er op uw werk voldoende sociale steun? Heeft u greep op uw agenda? Bent u weerbaar en niet makkelijk van uw stuk te brengen?

Ga dan rustig iets anders lezen – u zit in de lage risicogroep voor een burnout, waar overigens 1 op de 7 Nederlanders ooit tegen aanloopt. Met onder hen een verontrustend grote groep jongeren – twintigers en dertigers. Juist zij zitten vaak in de onzekere banen of opleidingen en zijn zoekende – zit ik in de juiste baan, heb ik hiervoor de capaciteiten, word ik wel gezien en gewaardeerd? Allemaal risicofactoren.

Gerede kans overigens dat u die kwetsbare collega wel tegenkomt. Ze zien er verder gezond uit, maar ze zijn vaak tot niks meer in staat – tot hun eigen frustratie overigens. Want de hoog risico groep bestaat vaak juist uit perfectionisten, mensen die zich graag druk maken. Zij kunnen wel vaak wat minder makkelijk delegeren en scoren wat hoger in het neurotische spectrum.

Burnout is een maatschappelijk kostbaar verschijnsel aan het worden. Na griep en rugklachten is het de meest genoemde verzuimreden van het werk, ex aequo met de verstuikte enkel.

TNO berekende onlangs dat de rekening voor dergelijke overspanningsklachten op 1.8 miljard euro komt. De groep die zich met burnout voor langere tijd aan de zijlijn meldt, groeit jaarlijks met 3 procent. Vooral het onderwijs blijkt een hoog risico te hebben. Herstel is vaak een kwestie van langere adem. Depressie dreigt.

Als medisch verschijnsel bestaat burnout nu zo’n veertig jaar – de eerste publicaties dateren uit begin jaren ‘80. Het wordt gediagnosticeerd als een combinatie van uitputting, afstand nemen van het werk (distantie) en weinig vertrouwen meer hebben in het eigen kunnen (verminderde competentie).

Degenen die dit risico lopen, hebben ook een grote eigen verantwoordelijkheid. Zij hebben behalve de plicht vast ook de wens hebben om het niet zover te laten komen. Dat betekent dus kritische zelfreflectie: op het gekozen werk, de relatie met ‘de baas’, de gewenste loopbaan en het eigen functioneren. Werkgevers dienen vooral alert te zijn op het vermijden van langdurige stress voor hun werknemers en onzekerheid zoveel mogelijk te bestrijden. Burnout is daarmee één van de weinige medische aandoeningen die met informatie is te bestrijden. Tijdige functioneringsgesprekken, helderheid over de koers van het bedrijf, openheid over perspectieven. En: vertrouwen geven en dus de regie overlaten aan de werknemer. Het hoeft niet altijd moeilijk te zijn.