Opinie

Pillen moeten nadenken

Opinie Een persoonspecifieke ‘pil van Drion’ neemt het probleem van misbruik weg, zegt Vincent Icke. „Voorzie de pil van een DNA-slot.”

Eindelijk heeft de regering een wet in de maak die volwassenen echt zelfbeschikking geeft, mits die bevoogdende begeleider eruit wordt geschrapt. Wat ook moet verdwijnen, is de angst voor verkeerd gebruik van de terminale pil. Aan die vrees ga ik hier een einde maken. Sowieso is er aan het afleveren van medicatie nog heel veel te verbeteren, dus een veilige zelfdoodpil is onderdeel van een groter geheel.

opiauteur Icke Vincent

Een DNA-molecuul beschrijft wat er nodig is geweest om mij te maken, en wat er nog nodig is om mij te onderhouden zolang als het duurt. Van mijn molecuul bestaat er geen tweede in het heelal. Het is een soort streepjescode die de caissière aan de hemelpoort te zijner tijd kan aflezen om er absoluut zeker van te zijn dat precies dit ene individu toelating verzoekt. Ook in lagere regionen heeft DNA-identificatie groot nut, voornamelijk aan de poort van de bajes.

DNA is zo uniek dat het jammer zou zijn er geen gebruik van te maken op andere gebieden waar persoonsverwisseling uitgesloten moet worden, zoals bij het toedienen van medicijnen. Vrouwen en mannen kunnen zeer verschillend reageren op een preparaat. Een medicijn dat zelf herkent of het door een man of door een vrouw is ingenomen, zou althans in dat opzicht veel doeltreffender zijn. Het moet mogelijk zijn om op den duur medicijnen zodanig moleculair te verpakken, dat het middel zelf bepaalt – aan de hand van het DNA van de patiënt – welke molecuulsoorten er moeten worden toegediend. Het zou de ultieme personalisering zijn: een medicijn dat alleen bij jezelf past. Dat is vergelijkbaar met de manier waarop een computer een update van een programma uitvoert: het installatieprogramma bepaalt wat geschikt is voor die computer, en installeert alleen het relevante deel van de softwarebundel.

Dat vergt een zeer verfijnd aflevermechanisme, maar uit de biologie weten we dat het kan. Een voorbeeld is het T4-virus, dat werkt als een injectienaaldje op nano-schaal. Een machientje te vergelijken met dat waarvoor Ben Feringa de Nobelprijs kreeg. Het is denkbaar dat een DNA-specifiek aflevermechanisme voor medicijnen kan worden ontwikkeld met behulp van zulke technieken.

Het bouwen en beproeven van zo’n perfecte personalisatie zal moeilijk zijn en veel tijd vergen. Intussen is er een toepassing van DNA-identificatie die iets eenvoudiger is, en maatschappelijk minstens zo belangrijk.

In 1991 stelde de rechtsgeleerde Huib Drion voor een medicijn te ontwerpen waarmee iemand die niet meer wenst te leven, snel en pijnloos kan overlijden.

De meeste bezwaren daartegen zijn slechts bemoeizucht, en dus irrelevant. Maar een groot onopgelost probleem is dat een dergelijk gif misbruikt kan worden, bijvoorbeeld om niet het eigen leven, maar dat van een ander te beëindigen. Een persoonspecifieke ‘pil van Drion’ zou dat bezwaar wegnemen. Vergelijk het met de installatie van een computercode: alleen als het wachtwoord ‘myDNA’ is, wordt het programma uitgevoerd. Een ‘pil van Drion 2.0’ voorzien van een DNA-slot werkt alleen bij de unieke persoon van wie dat DNA afkomstig is. Die kan dan rustig gaan slapen – en de rest van de mensheid ook, maar minder definitief.