Zo wordt De Avonden van Reve in het Engels vertaald

Reve In november komt de Engelse vertaling van De Avonden van Gerard Reve uit. Lees hier al enkele passages uit de vertaling.

De omslag van The Evenings.

Bijna zeventig jaar nadat Gerard Reve De Avonden schreef verschijnt in november de Engelse vertaling van zijn beroemde debuutroman: The Evenings. In The Guardian wordt al reikhalzend uitgekeken naar deze ‘moderne klassieker’ van een ‘literaire grootheid’.

In de jaren vijftig droomde Reve van een carrière in het Engelse taalgebied. Hij verhuisde zelfs tijdelijk naar Londen en schreef een verhalenbundel in het Engels. Voor The Acrobat and Other Stories wist hij echter geen Britse uitgever te vinden. Het boek kwam daarom in 1956 uit bij een speciaal voor de gelegenheid opgericht Londens filiaal van uitgever Van Oorschot. Van The Acrobat zijn destijds enkele tientallen exemplaren verkocht en Reve keerde terug naar Nederland.

De Avonden is al vertaald in het Frans, Duits, Hongaars, Slowaaks, Zweeds en Spaans, maar nooit in het Engels. Toen de Engelse uitgeverij Pushkin Press zocht naar klassiekers om te vertalen raadde het Nederlands Letterenfonds De Avonden aan. Verantwoordelijk voor de vertaling is de Amerikaan Sam Garrett, die het een ‘droomklus’ noemde. Garrett is een gerenommeerde naam in het vertalen van Nederlandse boeken. Eerder vertaalde hij Arnon Grunberg, Herman Koch en Tommy Wieringa naar het Engels. Ook werkt hij aan een nieuwe vertaling van Turks Fruit van Jan Wolkers.

Het moest haast wel een moeilijke klus zijn geweest voor de vertaler. Niet alleen Reve’s schrijfstijl, maar ook Nederlandse woorden als ‘oliebollen’ en ‘bessen-appel’ lijken lastig vertaalbaar. In The Evenings wordt ‘bessen-appel’ ‘Berry-apple’, oliebollen blijft onvertaald oliebollen.

In Groot-Brittannië wordt de vertaling uitgegeven door Pushkin Press, die eerder ook boeken van Annie M.G. Schmidt uitbracht. Daniel Seton, redacteur bij Pushkin Press zegt in The Guardian over De Avonden:

“Het is briljant geschreven. Raar, grappig en sinister met een onverwachts mooi einde. Het originele taalgebruik is soms emotioneel heel sterk en vaak erg grappig. “

Herman Koch mocht het voorwoord in de vertaling schrijven en vergelijkt daarin De Avonden met boeken van Amerikaanse auteurs als Jack Kerouac and JD Salinger:

“Als De Avonden in jaren 50 in Engeland was uitgekomen, had het net zo’n klassieker kunnen worden als On the Road en The Catcher in the Rye.”

Koch zelf heeft veel succes gehad met de vertaling van zijn roman Het Diner. De afgelopen jaren groeit ook de belangstelling naar vertalingen van Nederlandse klassiekers. Vorig jaar verscheen een Engelse vertaling van De morgen loeit weer aan van Tip Marugg. Binnenkort verschijnt ook een nieuwe vertaling van Turks Fruit van Jan Wolkers.

Het is overigens niet de eerste Engelse vertaling van een boek van Gerard Reve. Zijn boek Bezorgde Ouders uit 1988 verscheen in 1991 in de Engelse vertaling: Parents Worry.

Lees hier twee passages uit De Avonden in het Nederlands en het Engels.

Klik hier om te schakelen tussen Nederlandse tekst en Engelse vertaling

Hij had de huisdeur bereikt. ‘Vrede,’ dacht hij, ‘het is voorbij. Het is vrede. Een verheven blijmoedigheid stijgt op.’ Met voorovergebogen hoofd ging hij naar binnen, klom zacht de trap op en liep langzaam door de gang. In de huiskamer stond zijn vader in ondergoed bij de kachel. ‘Goedenavond,’ zei Frits. ‘Zo, mijn jongen,’ antwoordde de man. ‘Hoe kan iemand zoon uitpuilende buik krijgen?’ dacht Frits. ‘Een zwangere huisknecht.’ ‘Almachtige God,’ zei hij bij zichzelf, ‘zie dit. Hoe heet zulk ondergoed met hemd en broek uit één stuk? Hansop, geloof ik.’ Hij bekeek de kleding nauwlettend. Aan de achterkant, onderaan de rug, was een lange vertikale spleet, die open stond. ‘Ik kan zijn reet zien,’ dacht hij. ‘De klep om te kakken staat open.’ ‘Almachtige God,’ zei hij bij zichzelf, ‘zie toe: zijn reet is te zien. Zie deze man. Het is mijn vader. Behoed hem. Bescherm hem. Leid hem in vrede. Hij is uw kind.’

He had reached the front door. “Peace,” he thought, “it is over. There is peace. Sublime good cheer abounds.” Head bowed, he went in, quietly climbed the stairs and crossed the landing slowly. In the living room his father was standing by the fire in his underwear. “Good evening,” Frits said. “So, my boy,” the man answered. “How could anyone develop a paunch like that?” Frits thought. “A pregnant manservant.” “All-powerful God,” he said to himself, “behold this. What do they call underwear like that, with shirt and pants all of a single piece? A union suit, I believe.” He took a good look at the garment. At the rear, by the lower back, was a long vertical split that stood open. “I can see his crack,” he thought. “The crap flap is open.” “Lord almighty,” he said to himself, “look upon him: his crack is showing. Look upon this man. He is my father. Keep him from harm. Protect him. Lead him in peace. He is your child.”

Klik hier om te schakelen tussen Nederlandse tekst en Engelse vertaling

‘Ja,’ zei zijn vader. ‘Vader,’ vroeg Frits, ‘waren dat gewone oliebollen, vroeger bij jou thuis, of volgens een apart recept, volgens het gebruik daar in Twente?’ ‘Nu moet je opletten,’ zei hij bij zichzelf. ‘hij gaat er in ernst op in, op een vraag, die volkomen zwakzinnig is. Ik kan alles vragen. En ik doe het ook.’ ‘Nee, gewone oliebollen,’ antwoordde zijn vader. Hij hield de mond open en fronste het voorhoofd. ‘Hij wil nog iets zeggen,’ dacht Frits, ‘maar hij kan er niet opkomen. Bijna heeft hij een gedachte, maar dan is hij weer weg en moet hij weer opnieuw gaan denken. Een heel werk. Dat valt niet mee.’ Zijn vader sloot de mond en ging weer liggen.

“Yes,” his father said. “Father,” Frits asked, “were those normal oliebollen, the ones your mother made at home, or was there a special recipe for them there in Twente?” “Pay close attention now,” he said to himself, “he’s going to give a serious reply to a question that is entirely moronic. I can ask him anything. And I will, too.” “No, just normal pastries,” his father replied. He frowned, his lips slightly parted. “He was planning to say something else,” Frits thought, “but he can’t remember what. A thought has almost gelled, but now it’s gone and he has to start thinking anew. Quite a feat. No sinecure.” His father closed his mouth and lay back down.