Nederlaag nadert, en dan scoort de oudste op het veld

De Klassieker

Door een doelpunt vijf minuten voor tijd voorkomt de 36-jarige aanvaller een nederlaag van Feyenoord tegen Ajax. Wat rest is een dubbel gevoel. „Er had zoveel meer ingezeten.”

Foto Olaf Kraak/ANP

De mixed-zone wordt voorzichtig afgebroken, stofzuigers zoemen, rondrijdende schoonmaakmachines dweilen de vuiltjes van de Klassieker op in de kleedkamers en de catacomben van de Kuip. Het is zondagavond zes uur als Dirk Kuijt de perszone binnenwandelt. Ruim anderhalf uur na de 1-1 tegen Ajax heeft hij eindelijk tijd om zijn verhaal te doen – hij werd opgehouden door sponsorverplichtingen.

Hij is 36, in de nadagen van zijn carrière. Het lichaam is niet meer zo explosief als vroeger en toont tekenen van slijtage. Vorige week verzoop hij nog op het middenveld tegen NEC, hij werd overlopen door de jonge Duitse nobody Julian von Haacke. Kuijt moet af en toe rust krijgen, zoals afgelopen donderdag in de door Feyenoord gewonnen Europa-Leaguewedstrijd tegen Zorya Luhansk.

Maar blockbusterwedstrijden als tegen Ajax maken innerlijke krachten bij hem los. Hij is het die Feyenoord redt. Zijn ploeg hangt tegen het eind half verslagen in de touwen, hoop drijft weg in de Kuip, je voelt de nederlaag naderen, kampioensaspiraties verdampen. Maar vijf minuten voor tijd is daar invaller Eljero Elia met een indraaiende voorzet vanaf links, Kuijt kruip voor Mitchell Dijks en duikt naar de bal: de gelijkmaker, via de binnenkant van paal. „Bij die bal geef je alles.” Na Johan Cruijff en Arnold Mühren is hij de oudste speler die scoort in de Klassieker.

De goal is de slotscène van een schouwspel onder de felle najaarszon dat Feyenoord langzaam uit de vingers glipte. Na een helft waarin Feyenoord jaagt op de openingsgoal en „drie honderdprocentkansen creëert”, zoals coach Giovanni van Bronckhorst concludeert. „Daar moet er minimaal één van zitten.”

Gevaarlijker

Het is het verhaal van Feyenoord-Ajax in de laatste jaren in eredivisieverband. De thuisploeg is doorgaans gevaarlijker, met de loop op het hoofd van de bezoekers gericht. Maar als de trekker overgehaald moet worden hapert het pistool. Vorig jaar 1-1, het jaar daarvoor 0-1, het jaar dáárvoor 1-2. Iedere keer leefde bij Feyenoord het gevoel dat er meer in zat.

Karim El Ahmadi – heersend op het Feyenoord-middenveld – knikt, hij was er de afgelopen jaren bij. „Het is raar dat we hier iedere keer veel kansen creëren maar steeds niet winnen.” Algehele statistiek: van de laatste 27 Klassiekers (uit en thuis, alle competities) won Feyenoord er slechts twee.

Noem het gerust een Rotterdams trauma of een Ajax-complex. De rivaal die gevangen kan worden op het moment dat deze kwetsbaar is, maar dan toch weer ontsnapt. „Hun kwaliteit is dat ze één kans krijgen en één goal maken. Dan kan je zeggen: dat is geluk. Nee, dat is kwaliteit”, zegt Kuijt. Afmaken van kansen, dat is waar Feyenoord in is „tekortgeschoten”.

Zonder namen te noemen doelde de aanvoerder op buitenspeler Bilal Basaçikoglu, die de koploper een flitsstart had kunnen geven. Weifelend handelen van Ajax-verdediger Daley Sinkgraven na een hoge bal, de razendsnelle Basaçikoglu ruikt bloed, onderschept de bal en komt één op één met keeper Andre Onana. Basaçikoglu weet zich geen raad met zo veel weelde en raakt het linkerbeen van de doelman. Later schiet verdediger Eric Botteghin nog over, en Kuijt zelf ook.

Herman Kuiphof

Kwaliteit dus – ofwel het gebrek daaraan. Het is ongeveer zoals wijlen Herman Kuiphof, oud-voetbalcommentator, in het boek De Klassieker schrijft. ‘De sfeer welke rond Ajax hing en hangt is er een van virtuositeit, terwijl Feyenoord Rotterdamse ijver en volharding uitstraalt.’ De traditionele scheidslijn tussen Ajax en Feyenoord, de brille versus de wilskracht. Met de aantekening dat de virtuositeit bij Ajax zondag beperkt bleef tot enkele meesterlijke passes van Hakim Ziyech waaronder een assist bij de stiftgoal, na slaapwandelend ingrijpen van verdediger Jan-Arie van der Heijden, van spits Kasper Dolberg.

Hij is het die tien minuten na rust ijskoud de 0-1 maakt – wat een contrast met de stress bij Basaçikoglu in de afwerking. De goal slaat een krater bij Feyenoord. „Dat was een aardige mokerslag voor de ploeg, waar we een minuut of tien, vijftien van moesten bekomen”, zei Van Bronckhorst.

Maar Feyenoord richt zich op in het slot, met een van de laatste stuiptrekkingen van Kuijt. Het is de achtste eredivisiegoal van Feyenoord dit seizoen na de tachtigste minuut – meer dan ieder andere ploeg, zo meldde Opta Sports.

Het zegt iets over de fitheid van Feyenoord, toeslaan op het moment dat de tegenstander naar het einde snakt, net als vorige week tegen NEC. „We hebben Ajax kapot kunnen spelen op fysiek gebied”, zegt Kuijt. „Dat zag je aan hen; ze waren vermoeid. Wij bleven erg sterk.”

Met de gelijkmaker voorkomt Feyenoord de ergste schade en blijft het ook na tien speelronden ongeslagen – met negen overwinningen en één gelijkspel. De voorsprong op nummer twee Ajax blijft vijf punten – de hoop op de titel blijft levend.

Knagen

Was het zondag misschien wel de laatste Klassieker van Kuijt in de Kuip, er even van uitgaande dat hij na dit seizoen stopt? „Daar ben ik totaal niet mee bezig”, zegt hij. „Ik voel me topfit. Ik heb nog geen training gemist sinds de voorbereiding. Als ik op deze manier nog beslissend kan zijn zie ik nog wel toekomst voor Dirk Kuijt.”

Hij heeft een „dubbel gevoel”, zoals dat bij alle partijen doorklinkt. „Ik ben blij dat we niet verliezen. Maar het blijft een beetje knagen, er had zoveel meer ingezeten.” Dat is wat blijft hangen. Na het eindsignaal is het ongemakkelijk stil in de Kuip: weer een middag van net niet.