Recensie

Een tijdreis van Philip Glass

Recensie Het Philip Glass’ Days en Nights Festival bood verschillende facetten van de moderne muziek- en performancekunst, tegelijk was het ook een tijdreis. Vanavond is er nog een kans het te beleven.

Foto ANP

De elektrische viool van Laurie Anderson en haar gedicht Whales and Dolphins nemen ons mee naar de diepzee. Blauw licht waaiert over het toneel. Pianist en minimal-componist Philip Glass speelt zijn hypnotiserende, herhalende klanken. Percussionist Niek KleinJan bedient de ocean drum, een schaal gevuld met metalen kralen die een golvend geluid veroorzaken. Een cello klinkt als de zang van de onderwaterdieren.

Muziek en gedicht, gedicht en muziek vormen een indrukwekkende eenheid. De kalme, zingzeggende stem van Anderson, laag en sonoor of hoger en fluisterend, harmonieert met de ingehouden begeleiding. Het Philip Glass’ Days en Nights Festival biedt als een drieluik verschillende facetten van de moderne muziek- en performancekunst. Zaterdagavond verzorgde Anderson met The Language of the Future een soloperformance in de barokke Grote Zaal van de Stadsschouwburg, zondagavond bood de uitverkochte Rabozaal plaats aan 1200 toeschouwers en deze maandag treedt Glass nogmaals aan, ditmaal als Philip Glass & Friends met Lavinia Meijer (harp), Tim Fain (viool), Feico Deutekom (piano) en cellist Ruben Kodheli. Ook was zondagmiddag Andersons gefilmde hommage aan Lolabelle te zien, Heart of a Dog, haar geliefde hond.

Benieuwd naar Philip Glass? In dit filmpje trad hij op in Montréal.

Onvermijdelijk was het optreden een tijdreis. Glass gaf een enkele toelichting, zoals op de imposante elegie Wichita Vortex Sutra van dichter Allen Ginsberg, een gebed (sutra) uit de jaren zestig tegen de oorlog in Vietnam. Glass liet weten van Ginsberg nog „een cassettebandje te bezitten met zijn stem”. Daar luisterde het publiek ademloos naar, net zoals naar Lou Reeds Junior Dad. Anderson bracht een hommage aan holy America in haar gedicht Another Day in America. Ze opende met een gedicht gewijd aan haar overleden moeder met woorden van dank „dat zij haar had”. In de solo Metamorphosis speelde Glass dat waarin hij een grootmeester is: bezwerende, repetitieve pianoakkoorden soepel omspeeld door melodieën met minimale variaties. Bij verrassing liep Anderson naar voren, liet alle apparatuur achter zich en zei: „Ik heb altijd al een stand-upcomedian willen zijn.” Vervolgens boeide ze met enkele grimmige sketches over de actuele verkiezingsstrijd in Amerika, waarvan ze vreest dat een „ill person” de winnaar zal zijn. Hierdoor komt Amerika dichterbij Duitsland, want ook daar was eens een zieke geest aan de macht. Anderson varieert in haar optredens, ook per avond. De ingekeerde glimlach verdwijnt plots van haar gezicht, en ineens begrijp je haar hommage aan zowel haar moeder als aan het heilige Amerika: ze is bang dat haar land te gronde zal gaan.