Canada: wat CETA betreft, ligt de bal geheel bij de EU

Handelsverdrag

Waalse premier moet uiterlijk vandaag overstag gaan.

Als het aan de Waalse parlementsvoorzitter André Antoine ligt, gaat het Belgische gewest Wallonië ook vandaag niet akkoord met het EU-handelsverdrag met Canada, CETA. De Walen hebben, na ingrijpen in het voorbije weekend van Martin Schulz, voorzitter van het Europees Parlement, tot maandagavond om alsnog akkoord te gaan met het verdrag. Doen zij dat niet, dan wordt dit donderdag niet ondertekend.

Antoine zei dat zelfs als de Waalse minister-president Paul Magnette vanmiddag bij zijn onderhoud met Belgisch premier Charles Michel overstag gaat, zijn partij, de Christendemocratische CDH, nog niet vóór zal stemmen. „Tweederde van het Waals parlement, 44 stemmen tegen 22, vindt dit onvoldoende. (...) Het is dus onmogelijk ons aan deze deadline te houden,” aldus Antoine.

De Europese Unie probeerde het hele weekend de ontstane crisis te bezweren. De Canadese handelsminister Chrystia Freeland stelde haar vrijdag in een emotionele verklaring aangekondigde vertrek daarom uit tot zaterdag.

Schulz sprak dit weekend afzonderlijk met Freeland en de Waalse premier Paul Magnette, die weigert in te stemmen met het tussen Canada en de Europese Unie onderhandelde handelsverdrag. „We kunnen niet stoppen bij de laatste mijl”, twitterde Schulz. De bal ligt nu bij de EU, liet Freeland weten na het gesprek.

Europese onderhandelaars proberen uit alle macht om voor vanavond laat de zorgen van het Waalse regioparlement weg te nemen. Lukt dat niet, dan wordt de voor donderdag geplande bijeenkomst met de Canadese premier Trudeau om het verdrag te ondertekenen afgelast. EU-lidstaten vrezen dat de afwijzing van het handelsverdrag, waarover jaren is onderhandeld, de geloofwaardigheid van de EU als onderhandelingspartner in andere handelsverdragen ondermijnt. Schipbreuk van CETA nog geen half jaar na het Brexitreferendum zal de reputatie van de EU opnieuw grote schade toebrengen,

Volgens eurocommissaris van Handel Cecilia Malmström wordt er dag en nacht gewerkt aan een oplossing. Alle lidstaten van de EU zijn in principe bereid het verdrag te tekenen, net als de door Michel geleide Belgische coalitie. De premier kan echter niet tekenen zonder goedkeuring van de Walen.

Waar aanhangers menen dat de Europese economie voor miljarden profiteert van de toekomstige handelsverdragen, vreest de Franstalige regio een te grote instroom van goedkoop vlees uit Canada. Maar vooral maken de Walen bezwaar tegen het in het verdrag opgenomen ICS (Investment Court System), dat bedrijven de mogelijkheid geeft overheden aan te klagen als zij winst in gevaar zien komen door nieuwe wetten. Dit mechanisme is aangepast na kritiek van meerdere kanten.

Bovendien is intussen een verklaring toegevoegd dat dit element wordt uitgesloten van de voorlopige inwerkingtreding van CETA.