The Walking Dead: terug bij horror zoals horror bedoeld is

Zombieserie The Walking Dead leverde vorig seizoen zonder twijfel de meest controversiële en meest besproken finale van het jaar op. Nu, na zes maanden ongeduld, volgt eindelijk de ontknoping. Let op: spoiler-alert.

Foto Gene Page/AMC

Het einde van seizoen 6 van The Walking Dead is de grootste cliffhanger ooit, claimt tv-zender FOX. Dat is veel gezegd, na Dallas (wie schoot JR neer?) en Friends (voor wie kiest Ross?). Maar de zombieserie over overlevenden van een apocalypse leverde zonder twijfel de meest besproken en meest controversiële finale van het jaar op. De slotscène was gruwelijk. Schokkend genoeg om te besluiten de serie nooit meer te kijken.

Wat gebeurde er? Aan het einde van seizoen 6 zijn elf leden van de groep overlevenden die de helden van de serie vormen, gevangen genomen door een andere, veel grotere groep, de Saviors. Hun leider, Negan, heeft zijn eigen wapen: een met prikkeldraad omwonden honkbalknuppel, die hij liefkozend Lucille noemt. De elf gevangen moeten op hun knieën op een rij zitten. Negan gaat een van hen doden, kondigt hij aan, als straf voor het doden van zijn mannen. Maar wie?

Negan bespreekt de mogelijkheden. De zwangere vrouw? De tienerzoon van Rick, de leider van de groep? Hij sart zijn gevangenen. Fluit een wijsje. Hij doet iene-miene-mutte. En dan slaat hij iemand de hersens in. Onduidelijk is van wie. Alleen bij de eerste twee klappen zien we Negan. Als het beeld op zwart gaat, volgen er nog zes. Dan is er alleen nog het ijzingwekkende geluid van de suizende knuppel en het kraken van een schedel. En Negan die zegt dat het slachtoffer een harde is.

De verontwaardiging stormde over de sociale media: dit was te erg. Dat was geen morele verontwaardiging over het buitensporig sadisme van de scène. Fans voelden zich gemanipuleerd, en er zijn veel fans: The Walking Dead is uitgegroeid tot het best bekeken tv-programma in Amerika in de categorie 18 tot 49 jaar, afgelopen seizoen, met 13,1 miljoen kijkers gemiddeld. Zij wilden geen zes maanden wachten op de ontknoping.

Showrunner Scott M. Gimple verdedigde zich tegenover de kritiek door te zeggen dat de keuze voor deze cliffhanger geen cynisch of negatief besluit was. Bij het vertellen van het verhaal staat „de emotionele ervaring” van de kijker voor hem voorop. Gimple gaat daar ver in, want hij gaf dat ook als reden voor het weghalen van de naam van acteur Steven Yeun (Glenn) van de credits. Zijn personage was omgekomen. Waarna bleek dat hij nog leefde. Deze truc „om de ervaring van de kijker te beschermen” leverde veel kritiek op.

De ergernis kwam mede voort uit teleurstelling over de zwakte van seizoen 6. Criticus Alan Sepinwall (hitfix.com) vergeleek zijn gevoelens met de frustratie bij het einde van seizoen 1 van Lost, waarin de overlevenden op het ‘onbewoonde’ eiland op een luik met diepe schacht in het bos stuiten: maanden van ongeduld volgde voor er werd geopenbaard wat zich ondergronds bevond. Maar die aflevering met cliffhanger was één van de beste van Lost, stelt hij, terwijl de slotaflevering van The Walking Dead saai en wijdlopig was.

De opvlammende morele verontwaardiging die de kijker bij het geweld van Negan kon overvallen past goed bij The Walking Dead. Deze serie wordt immers gedragen door het streven naar menselijkheid in een onmenselijke wereld. Veel van het drama steekt in het morele verval van Rick. De ex-politieagent die zich inzet voor rechtvaardigheid en waardigheid verliest langzaam maar zeker zijn geloof in het goede. Om te overleven en zijn kinderen te beschermen, moet hij doden, want hij stuit keer op keer op brute moordenaars. Van hen is psychopaat Negan de overtreffende trap.

Knagend ongeduld

Nu, na zes maanden knagend ongeduld volgt eindelijk de ontknoping. En nu de schok van de moord met de knuppel gedempt is, kun je vaststellen dat The Walking Dead terug is bij horror zoals horror bedoeld is. Zombieliefhebbers die zich ergerden aan het feit dat hun genre mainstream was geworden, zullen hebben gegniffeld.

Over de vraag wie er dood is, wordt driftig gespeculeerd. Gaat The Walking Dead mee in de trend, vooral zichtbaar bij Game of Thrones, om hoofdrolspelers te laten sterven? Dat zou kunnen: de groep van Rick wordt elk seizoen uitgedund. En een geliefd personage ombrengen, garandeert een maximaal effect.

Het gevaar is dat er te weinig personages overblijven waarmee de kijker zich verbonden voelt. En een te heftige „emotionele ervaring” door het wegvallen van een geliefd persoon overleeft de serie misschien niet. Die theorie sluit de sterren van de groep uit: leider Rick, boogschutter Daryl, zoon Carl, Ricks lief Michonne.

Lezers van de stripboeken weten wie sterft: Ricks vriend van het eerste uur, Glenn. Maar de makers van de tv-serie zijn al vaker afgeweken van de strip die ze verfilmen. Toch wordt er in de polls online veel op Glenn gestemd (thewrap.com, tvguide.com, time.com, goldderby.com).

In de polls en theorieën is ook de geblokte vechter Abraham een favoriet. Hij is een middenfiguur. Zijn verhaal is verteld, en hij heeft de sympathie van de kijker, maar hij is een latere toevoeging aan de groep en werd nooit een aaibare figuur. En hij heeft de harde kop waar Negan op hint. Personages waarin door de makers en kijkers weinig in is geïnvesteerd lijken ook gegadigden, zoals Rosita en Eugene.

Dan is er nog de speculatie die de relatie oplevert van de serie met de populaire, bijbehorende game, No Man’s Land. Pas sinds enkele maanden kun je spelen met personages uit de serie, zoals Glenn, Abraham, Maggi, Michonne en Rick. Gamers investeren veel tijd in hun helden. Dus als een van hen komt te overlijden, leidt dat misschien wel tot oproer bij deze fans. Commercieel gezien lijkt dat onverstandig.

Er is één geruststelling: de makers beloven meteen te beginnen met het brute slot en de spanning niet uit te melken door eerst een andere verhaallijn op te starten. Het wordt een donker en duister begin, volgens showrunner Gimple, wat betekent dat we de acht klappen nog een keer kunnen beleven. Maar dan in volle, gore glorie, met zicht op het slachtoffer. Voor wie een sterke maag heeft.