Deze winter begint koud en eindigt nat

Weersverwachting

Een nieuw Brits weermodel voorspelt winterweer een jaar vooruit. De Britten willen de voorspelling voor de winter van 17-18 echter nog niet geven.

Een jaar vooruit het Noord-Europese winterweer voorspellen. Dat lukt Britse meteorologen van het Met Office (het Britse KNMI) nu vrij nauwkeurig. Ze gebruiken daarvoor een nieuw weermodel en, sinds 2015, een nieuwe supercomputer. Hoe ze het doen, daarover schreven ze vorige week in Nature Geoscience.

Met nauwkeurigere voorspellingen kunnen rivierbeheerders, de scheepvaart en bijvoorbeeld ook verzekeraars beter anticiperen op veel regenval of de aanwezigheid van zee-ijs.

Volgens klimaatonderzoeker Rein Haarsma van het KNMI opent het werk van de Britten „de deur naar betere Europese weersvoorspellingen”. Het KNMI werkt binnen Europees verband mee aan een ander systeem om weers- en klimaatvoorspellingen te verbeteren.

Het Met Office gaat bij zijn winterweervoorspellingen uit van de Noord-Atlantische Oscillatie (NAO), die de luchtdrukveranderingen tussen IJsland en de Azoren beschrijft. Dit grillige systeem bepaalt in grote lijnen of de winter in Noord-Europa mild, nat en stormachtig wordt, of droog en koud.

De Britse meteorologen testten hun model op basis van historische gegevens van de NAO in de periode 1981-2015. Voor alle 35 jaren werd uitgegaan van de luchtdruksituatie op 1 november, legt Nick Dunstone, de eerste auteur van het artikel, uit. Het weermodel liet vervolgens de NAO op allerlei manieren ontwikkelen, op basis van toevalsprocessen, en gedurende zestien maanden. In dit geval werden 40 zulke processen (members genaamd) getest, wat veel is. De grotere rekenkracht van de nieuwe supercomputer maakt dit mogelijk. „Eén zo’n member blijkt een slechte voorspeller van het weer dat we in het echt zagen”, laat Dunstone via e-mail weten. „Maar als we het gemiddelde van alle 40 members nemen, krijgen we een betere overeenkomst met de in het verleden waargenomen werkelijkheid.”

De verbetering komt door brute rekenkracht, zegt Haarsma van het KNMI. Maar welke aspecten de wintervoorspelling een jaar vooruit nauwkeuriger maken, dat is niet duidelijk. In hun artikel suggereren de Britten dat het vooral komt door de betere voorspelbaarheid van de weersvariabiliteit in de Grote Oceaan (waar El Niño uit voortkomt) en de ontwikkeling van de polaire vortex boven het Noordpoolgebied. Dunstone wil wel gezegd hebben dat ook de nauwkeurigere voorspellingen kansberekeningen blijven.

Eerder hadden de Britten het systeem al getest voor voorspellingen een maand vooruit. Voor komende winter voorspellen ze een koele en droge start, en een relatief nat en mild einde. Over voorspellingen voor een jaar vooruit houdt het Met Office zijn mond. Die is er officieel nog niet.

Normaal ligt er in de winter boven de Azoren een hogedrukgebied en boven IJsland een lagedrukgebied. Vergroot het drukverschil, dan domineren westenwinden over de Atlantische Oceaan, die nat en stormachtig weer geven in Noord-Europa en Oost-Amerika. In Zuid-Europa, het noorden van Canada en Groenland is het dan droger en kouder. Is het drukverschil lager dan normaal dan wordt het in Noord-Europa en Oost-Amerika juist koud en droog.