Vaker vrijwillig vertrek asielzoekers

Aantal afgewezen vreemdelingen dat Nederland vrijwillig verlaat neemt toe, blijkt uit cijfers Dienst Terugkeer & Vertrek.

Het aantal mensen zonder verblijfsvergunning dat vrijwillig terugkeert naar het land van herkomst, is fors gestegen. Tot en met september dit jaar zijn ruim 5.300 afgewezen vreemdelingen aantoonbaar vrijwillig vertrokken uit Nederland. Vorig jaar waren dat er in het hele jaar ruim 3.300. Dat blijkt uit cijfers die NRC heeft opgevraagd bij de Dienst Terugkeer & Vertrek. Het gaat om afgewezen asielzoekers, maar ook om andere illegaal in Nederland verblijvende vreemdelingen.

Het aantal vrijwillige vertrekken is aanzienlijk harder gestegen dan het aantal gedwongen uitzettingen. Dat waren er tot en met september 1.600, tegenover 1.850 heel vorig jaar.

Naast deze bijna 7.000 vreemdelingen die aantoonbaar uit Nederland zijn vertrokken, waren er dit jaar ongeveer 5.500 vreemdelingen bij wie het niet lukte om ze te laten terugkeren. Zij raken doorgaans uit beeld van de instanties. Een deel van hen komt terecht in de illegaliteit. Ook is het mogelijk dat ze zelfstandig terugkeren naar hun land van herkomst.

Het kabinet heeft er een prioriteit van gemaakt om terugkeer zoveel mogelijk vrijwillig te laten gebeuren. Dat is het meest effectief, zegt directeur Rhodia Maas van de Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V). „Het is prettig, goedkoop en vriendelijk. Het werkt het beste als we tegen een vreemdeling kunnen zeggen: ik kan je een aantal dingen bieden als je vrijwillig terugkeert: een cursus, wat geld om een bedrijfje te beginnen, begeleiding bij terugkomst. Maar als je niet gaat, dan pak ik je in je kippennek en zet ik je in het vliegtuig.”

Komende week stopt Maas als directeur van de DT&V. Daaraan gaf ze leiding sinds de oprichting van de dienst, tien jaar geleden. Ze wordt directeur van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens.

Maas zegt geen voorstander te zijn van een kinderpardon. Bij zo’n pardon mogen minderjarigen die al in Nederland ‘geworteld’ zijn hier blijven met hun gezin, ook al was hun asielverzoek afgewezen. „Laat ik het zo zeggen: een kinderpardon helpt niet mee aan terugkeer”, zegt Maas. „We zagen rond de vorige verkiezingen dat gezinnen veel minder vaak vrijwillig wilden terugkeren toen het erop leek dat het nieuwe kabinet met een kinderpardon zou komen.” Volgens Maas gaat van het kinderpardon een verkeerd signaal uit. „Je moet je afvragen of je op die manier toelatingsbeleid wilt voeren. Je boodschap is namelijk: ‘Nee, je krijgt geen verblijfsvergunning, maar als je lang genoeg traineert, krijg je hem alsnog’”.