Opgevoed: ‘Hoe zeg je nee tegen een verzoek om geld?’

Opgevoed Wekelijks legt Annemiek Leclaire opvoedvragen van lezers aan een panel deskundigen voor.

Illustraties Martien ter Veen

Moeder: „Hoe zeg je ‘Nee’ als je dochter van achttien voor de zoveelste keer een appje stuurt of je even geld kunt overmaken voor een kaartje voor de film, een T-shirt of een paar schoenen?

Ik vraag wel eens: ‘Waarom ga je zelf niet wat meer verdienen?’ Ze heeft wel een bijbaantje, maar ze kan daar niet zo vaak terecht. Ze heeft door de scheiding van mij en haar vader veel meegemaakt, daardoor kan ik niet zo heel streng zijn. Maar ik zie het ook bij niet-gescheiden gezinnen: het is lastig goed geldgedrag bij te brengen in een omgeving waarin alles aanwezig is. Ze krijgt iedere maand kleedgeld, ik betaal haar telefoon, maar er zijn altijd weer andere, praktische dingetjes die ze nodig heeft: schriftjes, al die vriendinnen die jarig zijn. Hup, weer een tientje. Belt ze: ‘Mam, ik zie hele leuke schoenen die ik echt nodig heb. Wil je misschien € 50,- overmaken?’ Soms zeg ik: ‘Waarom vraag je het niet aan pappa? Maar pappa reageert gewoon niet op zo’n SMS.

Ik geef niks uit aan mezelf. Ik heb een dagcreme van de HEMA. Het geld groeit me echt niet op de rug, ik werk soms zeven dagen per week om het allemaal te kunnen betalen. Ik ben bang dat ze boos wordt als ik ‘nee’ zeg, en dat ze dan nog minder thuis komt, omdat ze het ergens anders leuker vindt. Ze is al heel vaak bij anderen, we wonen in een dorp dus als ze uit gaat, slaapt ze bij vriendinnen. Als ze hier is, heb ik ook geen zin in ruzie steeds. Ben ik bang dat ik haar wegjaag. Ze gaat om met kinderen van rijke ouders, dat beïnvloedt haar natuurlijk ook. En ik gun het haar ook zo.

‘Je moet strakke afspraken maken’, hoor je dan van anderen; ‘meer grenzen stellen’, zo makkelijk is het niet. Als je met twee ouders in een huis woont, kun je het nog samen bespreken, maar ik ben alleen. Zeg dan maar eens ‘nee.”

Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend. De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding zeer gevoelig liggen.

Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reactie naar opgevoed@nrc.nl

Hoe zouden kinderen dit aanpakken?

We vroegen het ons kinderpanel:

En dit adviseren de deskundigen:

Vertel haar dat het lastig is

Marga Akkerman: „Het leren omgaan met geld gaat niet over hoe de relatie is tussen moeder en dochter, of om wat het kind allemaal heeft meegemaakt. Het gaat over wat je het kind meegeeft aan voorbereiding op het leven als het zelfstandig is. Opvallend is dat deze moeder heel goed weet hoe het eigenlijk moet. Heel zinnig is haar opmerking dat haar dochter maar meer moet gaan verdienen als ze meer nodig heeft. Dan kom ik toch op het opstellen van een duidelijk budget, met daarin aangegeven de vaste inkomsten uit zak- en kleedgeld, en de omschrijving van wat daaruit betaald moet worden. Het NIBUD geeft daarvoor richtlijnen. Het er mee leren omgaan lukt alleen als er vanuit de ouders geen rek in zit. Dat je je inkomsten als kind zelf kunt oprekken door te gaan verdienen, is in veel opzichten een goede leerschool. Deze moeder die het zo heel goed bedoelt, onthoudt in feite haar dochter deze leerschool. Ze kan dus beter nu haar opvattingen duidelijk maken en haar dochter aan het budget houden, dan later de rekening gepresenteerd krijgen voor het niet geleerd hebben met geld om te gaan. Het leuke van zo’n duidelijk budget is bovendien dat je als ouder spontaan nog eens wat extra’s kunt doen als het zo uitkomt.
Geld blijven geven lost de relatieproblemen tussen deze twee niet op. De relatieproblemen oplossen kan wel leiden tot een budgettaire aanpak die door de dochter geaccepteerd wordt.”

Stel een budget op

Tischa Neve: „Soms is het herstellen van verbinding en contact met je kind stap één. Moeder, ga met je dochter zitten, en vertel hoe lastig dit voor je is. ‘Ik worstel hier mee, ik wil je graag dingen geven, ik wil graag dat je me lief blijft vinden, maar het voelt niet meer goed: ik vind het belangrijk dat je leert met geld om te gaan en het kost mij nu ook teveel.’ Maak geen verwijten. Zeg dat je dit zelf hebt gecreëerd. Je kunt er niet zomaar boem mee stoppen, dan verwijder je nog meer van elkaar. Ga eens samen in kaart brengen hoeveel geld zij per maand nodig heeft, en hoe ze dat bij elkaar kan sprokkelen. En bespreek dan eens: ‘Hoe kunnen we het vanaf nu afspreken? Wat vind jij reëel? En wat ik?’ Ik geloof niet in opgelegde regels, maar in afspraken die je samen maakt, want zo creëer je kinderen die zich kunnen verplaatsen in anderen; dat geeft ze controle en verantwoordelijkheid waardoor de kans dat ze in opstand komen minder groot wordt.”