Geld voor 2016 op, ziekenhuis dicht

Zorgkosten

Twee ziekenhuizen in het noorden van het land nemen dit jaar geen patiënten meer op, want er is geen geld meer. Hoe kan dat? Vier vragen.

Foto Remko De Waal/ANP

Twee Nederlandse ziekenhuizen, in Drachten en Enschede, hebben vrijdag bekendgemaakt dat zij vanwege een tekort aan budget een deel van hun patiënten voorlopig niet meer kunnen helpen. Het bericht komt naar buiten net nu ziekenhuizen en zorgverzekeraars volop bezig zijn met de budgetonderhandelingen voor 2017.

1Wat merken patiënten in Drachten van de budgetoverschrijding?

Patiënten zonder acute hulpvraag kunnen pas volgend jaar weer terecht in ziekenhuis Nij Smellinghe in Drachten. Een aantal afdelingen, waaronder de polikliniek en de afdeling radiologie, gaat vanaf half november tot eind dit jaar een dagdeel dicht. De budgetoverschrijding bedraagt op dit moment 10 miljoen euro op een budget van 110 miljoen. De directie van het ziekenhuis weigerde vandaag commentaar. In een persbericht van het ziekenhuis staat dat bestaande en geplande afspraken met huidige patiënten gewoon doorgaan. „Alleen nieuwe patiënten ontvangen een afspraakverzoek voor in het nieuwe jaar 2017. Dit betekent een enigszins langere wachttijd dan u van ons gewend bent.” In het Friesch Dagblad van vrijdag spreekt directeur zorg John van Arnhem van „een beroerde situatie”.

2 En in Enschede?

Het Medisch Spectrum Twente (MST) in Enschede „verlengt de wachttijden voor VGZ-verzekerden vanwege een budgettekort”, schrijven zij op hun website. De maatregel heeft alleen betrekking op patiënten die zijn verwezen voor „zorg zonder spoedeisend karakter”. De langere wachttijden gelden niet voor kinderen, zwangere vrouwen en „patiënten met een verdenking van een ernstige aandoening” of die bij de spoedeisende hulp binnenkomen. MST heeft een budgettekort van rond de 4 miljoen euro. Verzekeraar VGZ heeft voor circa 46 miljoen euro aan zorg ingekocht maar de zorgkosten voor VGZ-patiënten zullen 50 miljoen euro bedragen.

Patiënten van de betreffende ziekenhuizen in Drachten en Enschede kunnen ook terecht in een ander ziekenhuis.

3 Hoe worden budgetten voor ziekenhuizen bepaald?

Ieder ziekenhuis krijgt elk jaar een budget. Dat komt tot stand door afspraken tussen ziekenhuizen en zorgverzekeraars. Zij onderhandelen met elkaar over het bedrag dat een ziekenhuis nodig heeft. Soms speelt ook de ‘doorleverplicht’ een rol bij de onderhandelingen, ziekenhuizen zijn dan verplicht om zorg te blijven leveren als het budget wordt overschreden. Sommige ziekenhuizen willen dit niet. Rond deze tijd van het jaar worden de laatste beslissingen genomen.

Het komt vaker voor dat ziekenhuizen vroegtijdig de met de zorgverzekeraars afgesproken budgetten overschrijden. Het eigen vermogen aanspreken of de zorg uit eigen zak betalen, zijn dan ook opties.

4Wat is er misgegaan?

Er zijn twee simpele antwoorden mogelijk: de zorgverzekeraars hebben te weinig geld beschikbaar gesteld, of het ziekenhuis heeft te veel geld uitgegeven. De waarheid ligt waarschijnlijk in het midden. In het Friesch Dagblad van vrijdag noemt directeur zorg John van Arnhem als een van de oorzaken van de overschrijding dat meer huisartsen hun patiënten doorverwijzen naar het Drachtster ziekenhuis, omdat ze daar snel terechtkunnen. „We hebben last van ons eigen succes”. Ook de toenemende vergrijzing stuwt volgens hem de zorgvraag van ouderen in de regio op. Verder speelt mee dat het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) zich de laatste tien jaar meer toelegt op complexe zorg. Er vinden nog wel eenvoudige ingrepen plaats, maar de wachtlijst daarvan is langer dan die in algemene ziekenhuizen, aldus woordvoerder Joost Wessels van het UMCG. Van Arnhem verklaart in het Friesch Dagblad dat er voor volgend jaar „toereikende afspraken” met de zorgverzekeraars zullen worden gemaakt.

MST zegt verzekeraar VGZ tijdig op de hoogte te hebben gebracht van het dreigende budgettekort. Er werd echter „na weken van overleg” geen oplossing gevonden voor het tekort.

Al tijdens de onderhandelingen in 2015 werd volgens verzekeraar VGZ afgesproken dat als die grens zou worden bereikt, patiënten naar andere ziekenhuizen in de regio worden overgebracht. „Je zoekt altijd het midden tussen wat je verwacht en wat je nodig hebt”, zegt Jaap de Bruijn van VGZ.