Frame-game: zo snel verspreid je een vertekend beeld

Speel de journalist en kies op welk nieuws je de nadruk legt. Een fout besluit is amper nog terug te draaien.

Beeld uit spel Nicky Case

Elke journalist maakt keuzes. Welke onderwerpen hij belicht, op welke manier en met welke feiten. Spreek je bijvoorbeeld van vrijheidsstrijders of van terroristen? En meld je de etniciteit van een dader? Het heeft allemaal invloed op de toon van je bericht, en dus op de manier waarop een lezer naar de wereld kijkt.

Na de ramp met vlucht MH17 brachten sommige media beelden van een pro-Russische separatist die een knuffeldier ophield. Triomfantelijk leek hij wel, alsof het speelgoedaapje van een van de slachtoffertjes een trofee was. Wat aanvankelijk niet in beeld kwam, was dat de officier de knuffel vervolgens neerlegde en een kruis sloeg.

Een ander voorbeeld is het omtrekken van het standbeeld van Saddam Hussein, aan het begin van de oorlog in hun land. Amerikaanse camera’s filmden die gebeurtenis van dichtbij waardoor het leek alsof massa’s woeste Irakezen afstand namen van hun leider. Van een afstand bekeken bleek de massa uiteindelijk veel kleiner.

Een bril om naar de wereld te kijken

De manier waarop een journalist nieuws in beeld brengt, wordt het frame genoemd: het kader waardoor hij lezers naar een gebeurtenis laat kijken. Hoe vaker je een frame gebruikt, hoe beter deze blijft hangen. Het wordt dan steeds moeilijker om op een andere manier naar de wereld te kijken. Hoe dat werkt, is te zien in een donderdag verschenen spelletje.

In ‘We Become What We Behold’ lopen er poppetjes over het scherm en kies je als speler waarop je de nadruk legt. Als je een foto maakt van iemand met een hoed, zien de andere poppetjes dat ook. Hoeden dragen wordt een trend. Totdat je iemand fotografeert die minzaam naar de hoeden kijkt, dan is de hype opeens voorbij.

Van kwaad tot erger

De keuzes die je in het spel maakt, werken meteen door op de rest van de poppetjes. Sommige beelden, zoals verliefde stelletjes, zijn niet interessant. Een vierkant poppetje dat boos kijkt naar een rond poppetje des te meer. “Cirkel haat vierkant!” kopt de televisie in het spel triomfantelijk. Vierkanten zien het. Ze worden eerst bang, dan boos.

Speel hier: We Become What We Behold (WAARSCHUWING: het eindigt gewelddadig).

Het spel van de onafhankelijke gameontwikkelaar Nicky Case maakt op een aardige manier duidelijk hoe gemakkelijk het is om een vertekend beeld van de wereld te krijgen. Case werkte zelf enige tijd bij de Amerikaanse zender PBS, maar raakte gefrustreerd over de journalistiek. Met de game wil de maker de nadruk leggen op ‘nieuwscycli, vicieuze cirkels, oneindige cirkels’, zo schrijft Case online.

Dat cynisme is meteen ook het voornaamste manco aan dit spel. Want heb je eenmaal een verkeerd frame gekozen, dan is er eigenlijk geen weg meer terug in het spel van Case. Klik je namelijk op poppetjes die de vrede willen bewaren, dan zijn ze niet interessant meer. De kijker wil alleen nog het conflict. En dan gaat het uiteindelijk mis.