Column

Villerius op zoek naar tranen van de slachtoffers

Jessica Villerius vertelt ook in haar nieuwe programma ‘Facts & Villerius’ bijzondere verhalen. Maar het is nog steeds niet duidelijk wat haar drijfveren zijn.

Moeder en dochter in 'Facts & Villerius' (KRO-NCRV).

Tot de onderwerpen van de nieuwe reeks reportages Facts & Villerius (KRO-NCRV) behoren meisjes van 11 in een Filippijnse gevangenis, Amerikaanse schoonmakers van moordlocaties en, om te beginnen, Indiase vrouwen die het slachtoffer werden van een aanslag met zoutzuur. Eerder maakte producent, regisseur en presentator Jessica Villerius (Spijkenisse, 1981) voor RTL, SBS en publieke omroepen programma’s over onder meer eerwraak, moordenaressen, de doodstraf, anorexia, loverboys, Glenn Helder en Marc Doutroux.

Op basis van die opsomming zou je haar in de hoek plaatsen van Panorama, Nieuwe Revu of wie weet zelfs de sensatiedocumentaires uit de jaren 60 onder de verzameltitel Mondo Cane: kijk eens hoe erg!

Dat is een dwaalspoor, maar hoe het echt zit met de drijfveren van Villerius, daar ben ik nog steeds niet helemaal uit. In RTL Late Night vertelde ze deze week dat gewelddadigheid zo ver van haar bed staat dat ze er daarom zo dicht mogelijk bij wil komen, al was het maar om het beter te begrijpen.

Tekst gaat verder onder de video.

Daar wil ik best in geloven. Als interviewer dramt ze op het onhandige af door om voor haar onbegrijpelijke motieven op te helderen. In de Indiase aflevering gaat het zo ver dat ze in gesprek met verminkte slachtoffers van seksistische aanslagen aan de tolk vraagt waarom die vrouwen niet meer emotie tonen. Zou dat iets met de cultuur te maken hebben? Dat zou best wel eens kunnen, zeggen de tolken, terwijl de vrouw met het weggevreten gezicht maar blijft lachen. Villerius zegt dat het haar boos maakt, maar dat valt ook van haar gezicht niet direct af te lezen.

En toch zijn het bijzondere verhalen die ze weet op te diepen. Van de vrouw die na vijf dochters weer zwanger was en weigerde de sekse te laten vaststellen, uit angst voor een gedwongen abortus, als het geen jongen zou zijn. In woede gooide haar man zoutzuur over haar geslachtsdeel, „zodat er alleen nog maar botten over waren daar beneden.” Hij zit nu voor 17 jaar in de gevangenis, zij lacht omdat ze geen boerka meer hoeft te dragen.

In Agra, stad van de Taj Mahal, ontmoet Villerius een moeder en dochter, die beiden werden verminkt door de vader. Een ander meisje stierf na de zoutzuuraanslag. De man, een alcoholist, woont nog steeds bij het gezin. Hij voelt zich soms schuldig, maar soms denkt hij ook: het is nu toch weer goed?

De interviewer vraagt aan de tolk of de man weet dat zijn vrouw niet van hem houdt. „Dat kan ik hem niet vragen”, antwoordt de vertaler.

Het is schutterige televisie, zonder veel doorleefd besef van culturele eigenaardigheden. Het lijkt wel of het doel van de onderneming niet gehaald wordt als de slachtoffers voor een operatie in de plastische-chirurgiekliniek van Lucknow (betaald door de regering) niet bereid zijn in huilen uit te barsten. Want zo zouden wij dat toch graag zien.

Maar daar staat tegenover dat deze inkijkjes in een wereld waar de eerste feministische golf nog niet is aangespoeld, wel degelijk de moeite waard zijn. Het is alleen meer Villerius dan facts.