Kakkers en racisme

Amsterdam heeft twee universiteiten, een witte en een gemengde. Een beetje zoals je ook witte en gemengde (en zwarte) scholen in de stad hebt. Dat de witte Universiteit van Amsterdam binnen de ring zit en de gemengde Vrije Universiteit erbuiten, maakt het contrast nog wat scherper. De stereotiepe Marokkaanse of Turkse moslim uit Osdorp gaat naar de VU in Buitenveldert vanwege de protestantse wortels: liever een verkeerd religieus verleden dan geen religieus verleden.

Is dus een probleempje voor de seculiere UvA. Want in al die gezellig door de stad verspreide panden begint het meer en meer op een internaat voor kakkers te lijken. Enige tijd geleden woonde ik in Carré de officiële opening van de Intreeweek van de UvA bij: overal blondjes met een Gooise r, nergens een hoofddoek.

Daarom heeft de UvA besloten zichzelf cultureel van binnenuit te hervormen. Na de bezetting van het Maagdenhuis in 2015 en de benoeming van een commissie gieren de woorden ‘racisme’ en ‘koloniaal verleden’ door het kakkersinternaat. U begrijpt: daar komt gelazer van.

Vraag is natuurlijk of het witte van de UvA en het gemengde van de VU het gevolg zijn van discriminatie of simpelweg van een klassiek ‘soort zoekt soort’. Maakt niet uit: onder leiding van Gloria Wekker zullen de kakkers langs de discriminatoire meetlat worden gelegd, of ze willen of niet. De gepensioneerde antropologe Gloria Wekker bouwde een wetenschappelijke loopbaan op de cluster ras/vrouw/homo en wie mogelijk opgelucht adem haalde na haar emeritaat: de in 1950 te Paramaribo geboren Wekker leidde vorig jaar de bezetting van het Maagdenhuis en zal nu leiding geven aan de ‘diversificatie’ van de universiteit.

Onder aanvoering van Wekker zullen — ik verzin dit niet — ‘diversiteitsfunctionarissen’ gaan werven in multiculti-kringen en er tegelijk op toezien dat alles in de universiteit gender- en rassenneutraal geschiedt.

Dat gaat nog heftige toestanden geven in het kakkersinternaat. Want als ik de met lange vlechten gezegende en folkloristisch geklede Wekker goed begrijp, zit het kwaad diep in ons en kan het zich in theorie overal manifesteren. Ook in de waardering van werkstukken en spreekbeurten bijvoorbeeld. U en ik denken misschien dat cijfers een zekere mate van objectiviteit uitdrukken? Fout, er liggen ‘machtsstructuren’ aan ten grondslag die bepalen wat gewaardeerd wordt en wat niet.

Het is een trend. Naar Amerikaans voorbeeld wordt witte mensen (‘blank’ is taboe) duidelijk gemaakt dat zij allen schuldig zijn, eenvoudig omdat zij wit zijn en als gevolg daarvan de erfenis van eeuwenlang kolonialisme in zich dragen. Dat schreef Wekker in haar artikelen en boeken en dat zei ze onlangs in een verbijsterende discussie in Buitenhof. Zodra het gezonde verstand van haar opponent, VVD-gemeenteraadslid Dilan Yesilgöz, haar te veel werd, tikte Wekker op haar hartstreek: daar zit het. Het kwaad. Het verleden dat tot racisme leidt.

Redenering: het zit er, want dat kan niet anders.

Ik druk mij rassen- en genderneutraal uit en zeg dat de Universiteit van Amsterdam echt héél bijzondere tijden tegemoet gaat.

Auke Kok is schrijver en journalist.