Leonard Cohen was klaar om te sterven, maar wil nu 120 worden

De 82-jarige zanger Leonard Cohen is nog niet dood. Zijn nieuwe album, ‘You Want It Darker’, klinkt al wel als zijn zwanenzang.

Foto Frank Micelotta

De setting lijkt nog het meest op een begrafenis, met publiek dat op witte klapstoeltjes in een zaaltje zit en eerbiedig luistert naar de sombere muziek die door de luidsprekers klinkt. In de hoek staat een vleugel met daarop een zwartomrande foto van een oude man met een hoed en een brandende sigaret in zijn hand – een portret van de 82-jarige Leonard Cohen. En nee, hij is nog niet dood. Hier, in het Canadese consulaat in Los Angeles, laat de zanger zijn nieuwe album You Want It Darker horen aan de internationale pers.

Soms heb ik wat last van zelfmedelijden. Ik ben van plan om 120 te worden

Leven afgerond

In een recent interview met The New Yorker had Cohen er geen geheim van gemaakt dat hij er klaar voor was om te sterven. Hij had nog een paar onaffe songteksten liggen die hij wilde voltooien. Maar verder was zijn leven afgerond, zei Cohen. In juli was zijn grote liefde en muze, de Noorse Marianne Ihlen, overleden aan kanker. Vlak voordat ze stierf had de zanger haar geschreven dat hij haar snel zou volgen. Ook zijn lichaam liet hem in de steek, zei Cohen. Hij voelde zich intens moe, schreef hij haar. „Ik zit je zo dicht op de hielen dat wanneer je je hand uitsteekt, je de mijne kunt grijpen.”

De tekst gaat verder na de video

Cohen – bijnaam ‘the godfather of gloom’ – is altijd een somberaar geweest. Maar de teksten van You Want It Darker zijn zelfs voor zijn doen gitzwart. ‘I am angry and I am tired all the time’, praatzingt hij in het nummer ‘Treaty’. In het openingsnummer ‘You Want It Darker’ zegt hij het onomwonden: ‘I am ready my Lord’, gevolgd door het Hebreeuwse ‘Hineni’, wat ‘hier ben ik’ betekent. Zijn doorrookte stem klinkt dieper dan ooit. Het is meer fluisteren dan zingen wat hij doet. Je hoort iedere ademtocht. Cohen klinkt inderdaad als iemand die doodmoe is. Dit album is zijn zwanenzang, zoveel is duidelijk. Het doet denken aan Blackstar, het zwaarmoedige album dat David Bowie uitbracht vlak voor hij stierf.

Zelfmedelijden

Als de laatste tonen wegsterven en Cohen binnenwandelt, ondersteund door zijn zoon Adam en een wandelstok, volgt er een staande ovatie. Het publiek is zichtbaar geroerd. „Hoe voelt u zich?”, is de eerste vraag van de interviewer, radio-dj Chris Douridas. Cohen, breekbaar en mager, maar nog altijd gedistingeerd met zijn gladgekamde grijze haren, neemt zijn hoed af en grijnst. „Ik zei dat ik klaar was om te sterven. Maar ik denk dat ik overdreef. Soms heb ik wat last van zelfmedelijden. Ik ben van plan om 120 te worden.”

De tekst gaat verder na de video

Het schrijven van dit nieuwe album ging niet vanzelf, zegt Cohen. Er zijn nummers waar hij jaren over heeft gedaan. „Sommige mensen zijn gezegend met een flow. Ik niet. Ik moet zweten voor ieder woord. Ik ben zo verschrikkelijk traag. Ik heb vaak gezegd dat als ik wist waar de goede songs vandaan kwamen, ik daar vaker heen zou gaan. Ook Bob Dylan weet als geen ander dat je de nummers niet zomaar uit je mouw schudt.”

Over Dylan gesproken: dat zijn collega de Nobelprijs voor de literatuur heeft gekregen, vindt Cohen totaal verdiend. „Dat is alsof je een medaille aan de Mount Everest geeft omdat het de hoogste berg is.”

Religieuze connotaties

Opvallend aan de teksten op You Want It Darker zijn de vele religieuze connotaties. „Ik heb mijzelf nooit gezien als een religieus iemand”, zegt Cohen, die stamt uit een vooraanstaande joodse familie uit Montreal. „Maar dit is het vocabulaire waarmee ik ben opgegroeid. Dat bijbelse landschap is mij zeer bekend. Ooit waren dat universele referenties die iedereen kende. Dat is nu niet meer zo, maar het is nog steeds mijn achterland.”

Sommige mannen kun je nooit vertrouwen

Voor iemand die graag wil sterven, klinkt Cohen vanavond opvallend opgetogen. Hij maakt grapjes en speculeert zelfs over nieuwe albums, „als God het wil”. De samenwerking met componist Patrick Leonard, die de strijkarrangementen op Cohens nieuwe album verzorgde, is hem goed bevallen. „Ik zou graag nog een project met hem doen, iets orkestraals met gesproken teksten. Er is niemand die mijn melodieën zo goed kan omzetten in die prachtige kamermuziek.”

Het lijkt erop dat Cohen ons misleid heeft. Die duisternis uit de albumtitel moeten we vooral niet te letterlijk nemen. En die sigaret op de cover, vraagt een Belgische journalist, heeft die nog een symbolische betekenis? Was hij niet gestopt met roken? Weer verschijnt die grote grijns op Cohens gezicht. „Sommige mannen kun je nooit vertrouwen.”

You Want It Darker verschijnt deze vrijdag bij Sony.