Saoedische vrouwen mogen stemmen, maar tellen ze nu écht mee?

“Ladies First” onderzoekt of de positie van vrouwen in Saoedi-Arabië is verbeterd sinds de gedeeltelijke invoering van vrouwenkiesrecht in 2015.

Still uit "Ladies First"

In december 2015 kregen vrouwen in Saoedi-Arabië voor het eerst de kans om te stemmen en zich verkiesbaar stellen met de gemeenteraadsverkiezingen. Een bijzonder moment, maar wat heeft dat veranderd? De wereld draait door, maar draait Saoedi-Arabië wel echt mee?

Journaliste Mona El-Naggar van The New York Times maakte daarover de korte documentaire Ladies First. Voor vrouwen die generatieslang hun levens vrijwel alleen maar binnenhuis doorbrengen, is deelname aan de verkiezingen niet alleen een poging om zichtbaar te worden, maar vooral een manier om niet vergeten te worden, laat de film zien.

Bekijk hier de volledige documentaire

In aanloop naar de verkiezingen volgt El-Naggar drie verschillende vrouwen die zich verkiesbaar stellen. Fadia is modern, enthousiast en beschikt over een eindeloos optimisme. Reem fungeert als conservatieve en traditionele tegenhanger van Fadia. Loujain is een jonge activiste gewapend met haar gevoel voor humor. Samen vertegenwoordigen ze de hoop, de machteloosheid en het cynisme waarmee iedereen kijkt naar het ‘revolutionaire besluit’ dat vrouwen mogen deelnemen aan de politiek. Fadia:

“Er zijn twee soorten dood. Je hebt de natuurlijke dood waarbij God je ziel neemt. Dan heb je de schrijnende dood, wanneer er geen spoor van bewijs te vinden is dat je ooit hebt geleefd.”

In straatinterviews zeggen vrouwen geen vertrouwen te hebben in de verbetering van hun maatschappelijke en politieke positie. Dat blijkt ook uit de cijfers. Van de ruim 28 miljoen inwoners hebben slechts 130 duizend vrouwen aangegeven te zullen stemmen. 900 vrouwen hebben zich verkiesbaar gesteld. De film laat zien dat het vrijwel onmogelijk is voor vrouwelijke kandidaten gedegen campagne te voeren.

De vrouwen in de film stellen zich verkiesbaar voor gemeenteraadsverkiezingen. Zij praten als ze gekozen worden niet mee over mensenrechten of de arbeidsmarkt, maar over het plaatsen van een stoplicht. Bovendien wordt de vrouwelijke leden toegang tot het gemeentehuis ontzegd: zij kunnen alleen deelnemen aan het gesprek door middel van een teleconference.

Ladies First is nu te bekijken op de site van The New York Times, maar het is de bedoeling dat de documentaire ook gaat draaien op verschillende filmfestivals.