Auto-importeur Pon schikt met OM in corruptiezaak

De importeur heeft ambtenaren gefêteerd en omgekocht om aanbestedingen binnen te halen.

Jeroen Jumelet/ANP

Auto-importeur Pon heeft voor 12 miljoen euro strafvervolging afgekocht in een corruptiezaak. Dat meldt het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie (OM) donderdag. Het bedrijf betaalt de schikking omdat het zich schuldig heeft gemaakt aan het fêteren en omkopen van ambtenaren die zich bezighielden met aanbestedingsprocedures.

Politie- en defensieambtenaren, die betrokken waren bij het wagenparkbeheer of de aanbesteding van dienstauto’s in de periode 2001-2011, hebben giften ontvangen van Pon en reizen hebben aangenomen op kosten van de importeur. Hoewel Pon nu strafvervolging ontloopt, worden medewerkers die zijn ontslagen volgens nog wel strafrechtelijk vervolgd.

Uit het onderzoek van de Rijksrecherche bleek dat ambtenaren onder meer auto’s goedkoop konden huren en leasen, kregen zij korting op onderhoud en winterbanden en (verre) buitenlandse reizen, aldus het OM. De verdachten hadden soms grote invloed op de aanbesteding van dienstvoertuigen en onderhielden nauwe banden met de autoleveranciers. De aanbestedingen vertegenwoordigen een waarde van honderden miljoenen euro’s.

Op de lijst van verwijten staan het goedkoop leasen van een Audi A5 en de verkoop van een Audi A6 aan ambtenaren, wat hen een voordeel van duizenden euro’s opleverde.

De waarde van de ‘relatiegeschenken’ die zij op die manier kregen liep op tot ongeveer een ton, terwijl de grens daarvoor binnen de overheid ligt op 50 euro.

Aanbestedingsprocedure

De aanbestedingsprocedure in 2010 leidde tot veel beroering bij concurrenten van winnaar Pon. Volgens hen was de aanbesteding zo uitgeschreven dat alleen Pon aan de voorwaarden kon voldoen. Een commissie onder leiding van Maarten Schouten onderzocht de beschuldigingen en concludeerde dat er geen onrechtmatigheden hadden plaatsgevonden. Wel vond de commissie dat de procedure zeer inefficiënt was. Er was onder meer te weinig ruimte voor kritische tegengeluiden. Toenmalig minister Opstelten van Veiligheid en Justitie veranderde de regels van de aanbesteding in reactie op het rapport.

Er is ook strafrechtelijk onderzoek gedaan naar de gedragingen van verschillende politiefunctionarissen bij het inkoopproces. Twee politieambtenaren en vier defensiemedewerkers werden verdacht van corruptie bij de aanbesteding en worden door het OM vervolgd, werd medio 2015 bekend. Volgens het OM zouden de verdachten illegaal zijn gefêteerd door leveranciers.

Grootschalig onderzoek

De overeenkomst met Pon maakt deel uit van een grootschalig onderzoek naar omkoping bij het wagenparkbeheer of de aanbesteding van dienstauto’s voor de politie en Defensie. Daarin heeft het OM ook werknemers op de korrel van Peugeot, Renault en enkele leasemaatschappijen zoals Athlon Car Lease. Op omkoping van een ambtenaar staat een maximale gevangenisstraf van vier jaar. Het OM verwacht snel met zaken tegen andere bedrijven en verdachten te kunnen beginnen.

De Rijksrecherche begon in maart 2012 met het onderzoek. In totaal gaat het om 37 verdachten. Tegen het einde van het onderzoek kwamen nog eens drie nieuwe verdachten bij de politie en vier bij Defensie in beeld.