Oud-vicepresident Congo Bemba schuldig aan omkoping

Het is voor het eerst dat het ICC iemand schuldig bevindt aan een poging de rechtsgang te beïnvloeden.

De voormalige vicepresident van Congo Bemba in juni 2016 Foto: AFP PHOTO / POOL / Michael Kooren

Het Internationaal Strafhof in Den Haag heeft de voormalige Congolese krijgsheer Jean-Pierre Bemba woensdag opnieuw veroordeeld. Afgelopen juni kreeg hij al achttien jaar wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, tussen oktober 2002 en maart 2003 begaan in de Centraal-Afrikaanse Republiek.

Deze keer achtte het Strafhof hem en vier medeplichtigen schuldig aan het omkopen en beïnvloeden van getuigen, ten einde het proces tegen hem te frustreren.
De rechters zeiden woensdag obstructie van het Hof en belemmering van de rechtspleging hoog op te nemen, en de boodschap te willen afgeven dat daders er “niet ongestraft” mee zullen wegkomen. Hoe hoog de straffen zullen zijn voor Bemba en zijn metgezellen, wordt later bekend gemaakt. De maximale straf is vijf jaar.

Multimiljonair Jean-Pierre Bemba – oud-vicepresident van Congo en in 2006 verliezend presidentskandidaat tegen de huidige president Kabila – werd in mei 2008 gearresteerd in België en naar Den Haag overgebracht. Hij werd afgelopen zomer veroordeeld omdat hij verantwoordelijk wordt gehouden voor plunderingen, verkrachtingen en moordpartijen die zijn strijdgroep MLC (Bevrijdingsbeweging voor Congo) op grote schaal uitvoerde in buurland Centraal-Afrikaanse Republiek.

Verdenkingen over complot

Tijdens het proces rezen verdenkingen over een complot om zeker veertien getuigen te betalen en anderszins onder druk te zetten om valse verklaringen af te leggen in de rechtszaal. De nu als schuldig aangeduide verdachten zijn, behalve Bemba zelf, zijn voormalige raadsman en een ander lid van zijn verdedigingsteam. Zij zijn de hoofdrolspelers in de samenzwering om het Strafhof voor te liegen.

Daarnaast zijn een politieke vertrouweling van Bemba in het Congolese parlement en een tussenpersoon schuldig bevonden, maar slechts aan het instrueren van respectievelijk twee en vier getuigen. Enkele getuigen kregen onder andere te horen dat ze zich moesten voordoen als soldaten, terwijl ze geen militaire achtergrond hadden.

Afgetapte telefoongesprekken

Onder andere aan de hand van afgetapte telefoongesprekken en tekstberichten en het natrekken van geldstromen kon worden vastgesteld dat Bemba vanuit zijn cel het beïnvloeden van getuigen regisseerde, in nauwe samenwerking met zijn helpers in het veld. Ondanks het verbod contact te hebben met getuigen, gaven de medewerkers van Bemba hen draagbare telefoons en deden hen beloftes.

De vier veroordeelde medeplichtigen waren woensdag ook in de rechtszaal aanwezig. Twee jaar geleden werden ze uit voorlopige hechtenis vrijgelaten, op de belofte dat ze terug zouden keren om de uitspraak bij de wonen.