Ook kleine schulden kun je niet verbergen voor het BKR

Zes vragen over Bureau Krediet Registratie Korte kredieten vanaf 250 euro worden per december ook geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie in Tiel. De gevolgen voor het krijgen van een hypotheek lijken beperkt – als je je schulden maar tijdig aflost.

Illustratie Pepijn Bernard

Honderdduizenden klanten van banken ontvangen deze dagen een brief over de strengere regels van het Bureau Krediet Registratie (BKR) in Tiel. Het leidde woensdag tot alarmerende nieuwsberichten over ‘minder hypotheekruimte voor mensen die rood staan’. Maar de nieuwe regels zijn vooral bedoeld om meer zicht te krijgen op „huishoudens die het ene gat met het andere vullen”, zegt een woordvoerder van het BKR. Rood staan, of die mogelijkheid hebben, hoeft straks helemaal geen gevolgen te hebben voor huizenkopers.

1Wat doet het Bureau Krediet Registratie precies?

Het bureau registreert kredieten én kredietruimte om zowel consumenten als geldverstrekkers te beschermen tegen te veel lenen. Momenteel zijn zo’n 8,6 miljoen mensen geregistreerd, bijvoorbeeld met een creditcard, een kredietlimiet (‘rood staan’), een private-leaseauto of een gewone lening. Ruim 90 procent betaalt op tijd af en heeft bij het BKR alleen een ‘positieve registratie’. Wie niet op tijd afbetaalt of niet op tijd in de plus staat, krijgt een negatieve registratie.

2 Wat verandert er in de registratie van kredieten?

Per 1 december gaat het BKR ook kleinere kredieten met een kortere looptijd registreren. Nu registreert het bureau alleen kredieten tussen 500 en 175.000 euro met een langere looptijd dan drie maanden. Straks gaat het BKR ook kredieten vanaf 250 euro zonder plafond en met een looptijd vanaf één maand registreren. Rekeningen met ‘kwartaallimieten’, waarbij je bijvoorbeeld één dag in de drie maanden in de plus moet staan, worden voortaan ook geregistreerd.

3 Waarom worden de regels door het BKR aangescherpt?

Het BKR wil de mensen die niet-geregistreerde en dus onzichtbare korte schulden stapelen, beter in kaart brengen. Denk aan mensen die de ene schuld met de andere aflossen en zo in grotere problemen kunnen komen. Als die groep beter in beeld is, zullen geldverstrekkers ze minder snel een lening geven. De afspraken zijn gemaakt met de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en geldverstrekkers in Nederland. Ze vloeien voort uit de Wet financieel toezicht en de Europese kredietenrichtlijn, zegt de woordvoerder van het BKR.

4 Hoeveel mensen hebben onzichtbare, korte schulden?

De schuldenproblematiek in Nederland is de laatste jaren verergerd, volgens het rapport Huishoudens in de rode cijfers 2015 dat gemaakt is voor het ministerie van Sociale Zaken. Bijna een op de vijf huishoudens, dus 1,2 miljoen, heeft „risicovolle of problematische schulden” zonder dat zij formele schuldhulpverlening ontvangen. Bij het BKR is die toename van de schulden niet goed zichtbaar. In Tiel is het aantal geregistreerde kredieten vorig jaar juist 5 procent gedaald naar 14,4 miljoen. Dat komt doordat er meer huishoudens met achterstallige rekeningen (huur, energie, verzekeringen) zijn en minder huishoudens die vaak rood staan of een creditcardschuld hebben.

5 Wat veranderen de nieuwe regels voor hypotheken?

De meningen verschillen. Niets, zeggen ze bij het BKR. Als je nu een krediet of een hypotheek afsluit, moet je toch al je bestaande leningen en kredietruimte melden. Het enige verschil is dat kleine, korte schulden nu ook geregistréérd worden in Tiel. Maar wie meer wilde lenen, kon die onzichtbare kredieten en kredietruimte vroeger verzwijgen. Nu ze geregistreerd worden, daalt je ‘leencapaciteit’ wel degelijk, zegt Vereniging Eigen Huis. Iemand met een kredietlimiet van 500 euro kan tot 2.400 euro minder hypotheek krijgen, berekende de vereniging woensdag. Over het effect van de regels is volgens de Vereniging van Nederlandse Banken „geen zinnig woord” over te zeggen, volgens een woordvoerder. „Dat is echt afhankelijk van de individuele situatie, het soort hypotheek, de rente”. Een woordvoerder van de Rabobank spreekt van „een zeer beperkte impact”.

Wat wel zeker is, is dat het BKR achterstanden op hypotheekaflossingen vanaf 1 januari sneller gaat registreren. Wie drie maanden achterloopt in plaats van de huidige 120 dagen, krijgt een negatieve registratie. Ook gaat het BKR de restschuld na een huizenverkoop apart registreren.

6 Wat betekent rood staan dan voor een hypotheek?

In principe niets. Wie zijn leningen tijdig afbetaalt, blijft bij het BKR gewoon positief geregistreerd. Ook nu kwartaallimieten geregistreerd worden, moet dat geen beletsel zijn om een hypotheek te krijgen – als je maar vaak genoeg in de plus staat, zoals de bank vraagt. Een negatieve registratie is wel een probleem, zeker omdat die nog vijf jaar na aflossing van de schuld blijft staan. Zo kunnen geldverstrekkers je draagkracht beter beoordelen, zegt het BKR. Maar met bijvoorbeeld Nationale Hypotheekgarantie (NHG) is het soms toch mogelijk een hypotheek te krijgen.