Opinie

Eet alleen aan tafel, en tank geen calorieën bij de pomp

Houd op met die complexe voedingsadviezen die foodbloggers in de kaart spelen, schrijft . Hou het simpel – zeg niet wat en hoeveel mensen mogen eten, maar laat het bij waar en wanneer.
Foto iStock

De Green Happiness-affaire, waarin twee hippe diëtisten het gesprek van de dag waren na een interview in NRC, ligt alweer een maand achter ons. Met hun omstreden adviezen – geen eieren eten want dat is ‘menstruatie van een kip’ – haalden de ‘dieetgoeroes’, zoals ze zichzelf omschreven, zelfs de nationale televisie. Naast hilarische commentaren was er vooral verontwaardiging over het gebrek aan wetenschappelijke onderbouwing.

Maar hoeveel eenduidig bewijs bestaat er eigenlijk voor een gezond dieet? In een recent artikel veegt voedingsonderzoeker John Ioannidis van het Stanford Prevention Research Center de vloer aan met het idee dat er wetenschappelijke consensus bestaat over de gezondheidseffecten van specifieke voedingselementen. Voor elke bewering dat voedingselement X effect heeft op gezondheidsparameter Y is er wel een studie die dit onderuithaalt.

In Nederland worstelen de Gezondheidsraad en het RIVM al jaren met de vraag hoe we deze complexe en soms tegenstrijdige informatie in een gemakkelijk te begrijpen advies moeten gieten. Dat lukt meestal maar matig. Mensen krijgen veranderlijke en overgedetailleerde richtlijnen voorgeschoteld die leiden tot verwarring en scepsis.

Geen wonder dat sommige diëtisten met jaloezie kijken naar de sexy adviezen van de Green Happiness-meisjes met hun 200.000 volgers op Instagram. Volgens een enkeling heeft deze benadering, ook al is het klinkklare onzin, zelfs meer kans om Nederland aan fruit en groente te krijgen dan de saaie en vaak wat belerende adviezen van het Voedingscentrum. Als foodbloggers daarin slagen, is dat fantastisch. Maar behalve het handjevol foodies dat de Green Happiness-posts dagelijks tot zich neemt, lopen er hier nog ruim 8 miljoen volwassenen en kinderen rond die een ongezond dieet hebben en te zwaar zijn. Een groot deel van hen wil afvallen en gezonder eten, maar slaagt er niet in omdat ze niet weten hoe: ze hebben niks met hippe bloggers en haken af bij saaie dieetadviezen.

Misschien is het daarom tijd voor een radicale ommekeer in het volksgezondheidsbeleid. Als het niet lukt om op korte termijn een aansprekend voedingsadvies te maken dat zowel wetenschappelijk onderbouwd is als gemakkelijk op te volgen, moeten we het over een andere boeg gooien. Het zou al heel veel helpen als mensen minder eten zonder zich veel zorgen te maken over wat ze precies in hun mond stoppen. In onze moderne samenleving kunnen we 24/7 overal (veelal ongezond) eten krijgen, zelfs bij het benzinestation en de kassa van de bouwmarkt.

Een simpel dieetadvies moet daarom niet in detail voorschrijven wat en hoeveel mensen mogen eten maar beter aangeven waar en wanneer het gepast is. Niet voor niets gooit Michael Pollan met zijn compacte eethandleiding Food Rules hoge ogen in de VS – met tips als ‘Eet altijd aan tafel’ en ‘Tank geen calorieën aan de pomp’ geeft hij consumenten houvast. Het is hoog tijd voor een Nederlandse versie van dit handboek.