Twee keer zoveel banen weg bij NAM

De reorganisatie is een gevolg van de lage gasprijs en het verder dichtdraaien van de gaskraan in Groningen vanwege de aardbevingen.

Een boortoren van de NAM op een productielocatie voor aardgas nabij het dorp 't Zandt. Foto Vincent Jannink / ANP

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) reorganiseert ingrijpender dan eerder aangekondigd. Zo’n 400 van de in totaal 2.200 werknemers vertrekken vrijwillig en nog eens „een veelvoud van dat aantal banen” zal verdwijnen bij de toeleverende bedrijven die met NAM samenwerken. Dat zei directeur Gerald Schotman van de NAM deze dinsdagochtend op een persbijeenkomst in Loppersum.

Vorig jaar zei het bedrijf nog dat 190 banen zouden verdwijnen bij het eigen bedrijf en 1.800 bij de toeleveranciers en bedrijven die met de NAM samenwerken. Dat worden er minstens twee keer zoveel. Hoeveel banen precies verdwijnen, zei Schotman nog niet te weten.

De reorganisatie is een gevolg van het verder dichtdraaien van de gaskraan in Groningen vanwege de aardbevingen en de lage gasprijs. Sinds 1 oktober mag de NAM, in handen van multinationals Shell en ExxonMobil, vanwege veiligheid nog maar 24 miljard kuub aardgas in Groningen winnen – een halvering ten opzichte van topjaar 2013.

Aantal schademeldingen verdubbeld

Het aantal schademeldingen bij de NAM verdubbelde naar 400 meldingen per week toen er een tijdelijke energiepremie beschikbaar kwam van maximaal 4.000 euro voor gedupeerde huiseigenaren. Groningers met meer dan 1.000 euro bevingsschade in een van de elf erkende aardbevingsgemeenten konden kiezen uit gratis zonnepanelen, dubbel glas, een combiketel, vloerisolatie en nog vijf andere mogelijkheden. De NAM stelde 125 miljoen euro beschikbaar. Uiteindelijk ruim 37.000 huishoudens hebben daar gebruik van gemaakt.

Er was in september 2015 gelijktijdig een zware gasbeving bij Hellum, maar het aantal meldingen steeg verder naar zeshonderd per week toen het einde van de regeling werd aangekondigd. Gecombineerd met het gegeven dat tegelijkertijd steeds meer schade werd afgewezen als ‘niet bevingsgerelateerd’, roept dat de vraag op of Groningers vooral vanwege de premie schade hebben doorgegeven. NAM-topman Schotman heeft de Nationaal Coördinator Groningen gevraagd daar onderzoek naar te doen.

Verschillende rechtszaken tegen NAM

Intussen raakt de NAM ook verwikkeld in verschillende rechtszaken. Zo lopen er alleen al 19 zaken tegen de gaswinner bij de speciale aardbevingskamer van de rechtbank in Assen. Een van die zaken dient volgende maand, op 22 november. Gedupeerde Groningers hebben 127 casussen aangedragen waarin ze vergoeding voor immateriële schade eisen. Maar tot die vergoeding is de NAM nog niet bereid. De mensen hebben overlast ervaren, redeneert het bedrijf, maar voordat overlast in de juridische praktijk schade is, moet een bevoegd arts die schade hebben gediagnostiseerd. Dat is in geen van die gevallen nog gebeurd, aldus de NAM.

Gedupeerde Groningers behaalden al meerdere successen in de rechtszaal. Op last van de Raad van State draaide minister Kamp (Economische Zaken, VVD) vorig jaar april de gaskraan bij Loppersum nagenoeg dicht omwille van de veiligheid. Ook moet het gaswinningsbedrijf gedupeerde woningbezitters in Groningen direct compenseren als er sprake is van waardedaling van hun onroerend goed vanwege de gasbevingen, of een pand nou is verkocht of niet, scheuren heeft of nog schadevrij is. De NAM ging in hoger beroep tegen de uitspraak.

Behalve de NAM is ook staatsbedrijf Energie Bedrijf Nederland (EBN) volledig aansprakelijk voor alle schade die door gaswinning in Groningen ontstaat.