PvdA’ers kunnen alleen de kleur van het pakpapier kiezen

nrcvindt

Lodewijk Asscher doet het dus. Met een langdurige, uitgekiende aanloop eindigend in een gelikte presentatie in het decor van een (voormalige) Amsterdamse achterstandsschool, maakte de vicepremier maandag bekend dat hij zich kandideert voor het lijsttrekkerschap van de PvdA.

Als het hem en de in zwaar weer verkerende partij met deze aanpak te doen was om het genereren van publiciteit, is dit zonder meer gelukt. Zelden zal de mogelijke kandidaatstelling van een politicus voor het lijsttrekkerschap van een partij de afgelopen maanden zoveel aandacht hebben gekregen.

De leden van de PvdA kunnen dus straks kiezen. Huidig partijleider Diederik Samsom was de eerste die zich meldde; vorige week kwam daar het zich op de linkervleugel bewegende Tweede Kamerlid Jacques Monasch bij en nu dan Lodewijk Asscher. Of het bij dit drietal blijft, moet blijken.

Een open leiderschapsverkiezing is een goede zaak voor een politieke partij. Te vaak zijn partijleiders van bovenaf geparachuteerd zonder dat de leden er serieus aan te pas kwamen. Een verkiezing met de hierbij horende openbare vergelijking van de kandidaten kan het inhoudelijke debat bevorderen.

Maar dat is in de PvdA nu juist niet de bedoeling. Beter gezegd: niet mogelijk. De kandidaten afficheren zich niet met een programma; dat wordt apart vastgesteld. Het gaat dus om een keuze voor het spreekwoordelijke pakpapier.

Daar komt bij dat zeker in het geval van Asscher en Samsom dit pakpapier nogal gelijksoortig is. Beiden zijn verantwoordelijk voor het beleid dat sinds 2012 met de PvdA in het kabinet is gevoerd. Beiden hebben dit beleid de afgelopen jaren hartstochtelijk tegen gevoelens van de eigen achterban in uitgedragen. Dat maakt een keuze voor de PvdA-leden tussen in elk geval deze twee ingewikkeld.

Over wie die stemgerechtigde leden straks zijn, kunnen ook vragen worden gesteld. Speciaal voor de verkiezing introduceert de PvdA een tijdelijk lidmaatschap. Wie twee euro overmaakt wordt een maand lid en kan zijn of haar stem uitbrengen op een van de kandidaten. De optimistische interpretatie is dat de verkiezing hiermee zo open mogelijk wordt. Maar de sombere benadering is dat met een dergelijke lage financiële drempel het lijsttrekkerschap voor buitenstaanders ‘te koop’ is.

Lodewijk Asscher heeft zich gemeld. De PvdA is weer even volop in het nieuws. Als het aan het partijbestuur ligt, gaat het straks om Lodewijk of Diederik. Maar bovenal lijkt het toch vooral om aandacht te gaan en niet om inhoud.