Column

Laat GeenStijl bij de PvdA inbreken

tomjanmeeus0

In een gesprek met Hillary Clinton, in het magazine van The New York Times, las ik een uitzonderlijk tragische passage. Lange tijd was het zo, vertelt ze, dat je in de campagne door contacten met kiezers zicht kreeg op zorgen van mensen. Nu voert ze die gesprekken niet meer: nu willen mensen alleen een selfie.

Mooier kan de veranderde relatie tussen kiezer en gekozene niet verbeeld worden. De kiezer is niet langer een normale deelnemer aan de maatschappij maar een uitverkorene, die op sociale media zijn eigen publiek bedient. De politicus heeft dat maar te faciliteren.

Het laat ook zien hoe normaal het voor burgers is dat zij meer te zeggen krijgen over politici. Mede om die reden lijkt het me slim dat de PvdA de verkiezing van haar partijleider verder openbreekt. Ook omdat de partij zo van haar zwakte haar kracht maakt: interne spanningen, in de PvdA altijd ruim voorhanden, worden op de markt gebracht. Sociaal-democratie als realityshow.

De opzet van de strijd is opmerkelijk – en nadelig voor Diederik Samsom. Maandag meldde Lodewijk Asscher zich officieel; later deze week volgt vermoedelijk Paul Tang. Samsom en agitator Jacques Monasch staken eerder hun vinger op.

Lange tijd leek het dat de huidige 45.000 partijleden de strijd zouden beslissen. Maar het bestuur heeft besloten nieuwe leden binnen 24 uur kiesrecht te geven, zodat elke burger voor 2 euro (de maandcontributie) deelname kan kopen.

Samsom investeerde jaren in zijn relatie met de partij. Maar die flitsleden maken het hem stukken lastiger, omdat hij in peilingen onder alle kiezers veel slechter scoort dan onder de huidige PvdA-leden.

Bij Asscher is het precies andersom. Dus deze opzet helpt hem: het verklaart misschien waarom spanningen tussen Samsom en partijvoorzitter Spekman, die deze verkiezingen organiseert, de laatste maanden groot waren.

Je hebt PvdA’ers die vrezen dat GeenStijl of diens halfbroer GeenPeil de verkiezing kapen door massa’s flitskiezers voor Monasch te rekruteren. Zo simpel is dat niet. Het is een gewogen verkiezing: de kiezer plaatst alle kandidaten in een rangorde, per ronde valt de laatste af, totdat een kandidaat meer dan 50 procent heeft. Dus alléén op Monasch stemmen kan niet; dan is je stem ongeldig.

Toch moet de partij vurig hopen, lijkt me, dat GeenStijl of vergelijkbare kwajongens zich in de verkiezing mengen. Dat is spannend, alarmerend en inzichtelijk: als de PvdA zelfs niet meer de energie kan opbrengen een stel shockbloggers met hun aanhang de pas af te snijden, weten we zeker dat de partij haar bestaansrecht verloren heeft.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.