Commentaar

Een nederlaag van IS betekent niet meteen einde aan terreur

Het moet de definitieve klap worden voor Islamitische Staat in Irak, maar de coalitie die zondagnacht is begonnen aan een groot offensief ter bevrijding van Mosul hangt van los zand aan elkaar. Ook is onduidelijk hoe het land na een overwinning verdergaat.

Mosul is de tweede stad van Irak en het laatste grote bastion van de jihadisten in dat land. Ten tijde van de inname door IS woonden er bijna twee miljoen mensen, nu zouden dat er ongeveer anderhalf miljoen zijn. IS heeft de stad sinds juni 2014 onder controle; voor aanvang van het offensief zouden zich er nog 3.500 tot 4.000 IS-strijders hebben bevonden.

De start van het langverwachte offensief werd zondagnacht door de Iraakse premier Haider al-Abadi op de staatstelevisie aangekondigd. „Het is zover en de overwinning is nabij.”

IS staat onder druk. Afgelopen zomer moest het Falluja, in het oosten van Irak, al prijsgeven. Dit weekend moest de terreurgroep Dabiq, in het noorden van Syrië, opgeven aan door Turkije gesteunde rebellen.

Het Iraakse leger nam maandagochtend het voortouw in de aanval. Het wordt ondersteund door Koerdische strijders, door christelijke en sunnitische milities. Een internationale coalitie onder leiding van de VS verzorgt luchtsteun. De aanval, waar dertigduizend man aan deelnemen, zou weleens de grootste militaire operatie in Irak kunnen worden sinds de val van Saddam Hoessein.

De partners van de Mosul-coalitie bindt maar één ding: de gezamenlijke vijand IS. Voor het overige kunnen de verschillen en fricties niet groter zijn. Zo is Mosul de belangrijkste sunnitische stad in een land dat door shi’ieten wordt gedomineerd en door een shi’itische regering wordt geleid. Shi’itische milities meldden zich dan ook voor de strijd, maar daar zagen de sunnieten niets in.

De afgelopen dagen ontvlamde ook een controverse tussen Turkije en Irak. Turkije heeft ten noordoosten van Mosul troepen gestationeerd. Bagdad wil dat Turkije die troepen terugtrekt, hetgeen Ankara weigert. Met de Koerden zou zijn afgesproken dat ze wel deelnemen aan de strijd, maar de stad niet binnengaan.

Gezien de duizenden IS-strijders die zich in de stad verschanst hebben, zou het wel eens een lange en heftige strijd kunnen worden. Vraag is ook wat er na een eventuele overwinning komt. De partijen die nu aan de strijd deelnemen zullen bij een overwinning voor hun inspanning beloond willen worden en zo de machtsverhoudingen in het toch al onevenwichtige Irak verder op scherp stellen.

Ook is het niet ondenkbaar dat IS, nog verder in het nauw gedreven, terrorisme in het Westen zal aanwakkeren.