Cultuur

Interview

Interview

Bubbelen met de Buchla

De Canadese muzikante Kaitlyn Aurelia Smith bespeelt de Buchla, een modulaire synthesizer die een oneindig palet aan klanken kent.

Eind september postte Kaitlyn Aurelia Smith (30) een foto op Facebook: „Don Buchla heeft het leven van zoveel muzikanten veranderd door instrumenten te maken die eeuwig durende vernieuwing teweeg brengen. Ik ben hem voor eeuwig dankbaar.” Zo eerde ze de vorige maand overleden uitvinder van haar favoriete instrument: de Buchla Music Easel.

Het is een handzame modulaire synthesizer in reiskoffermodel die een oneindig palet aan klanken kent, afhankelijk van de volgorde waarin je de verschillende onderdelen verbindt. Afgelopen maart verscheen haar album EARS, een van de meest verrassende elektronische albums van het jaar, dat klinkt als een wild, warm veldboeket. Vrijdag treedt Smith op met haar Buchla in De School tijdens Amsterdam Dance Event.

Smith past ongewild in een trend: steeds meer producers, ook in Nederland, grijpen naar de modulaire synthesizer. ADE organiseert dit jaar weer een ‘modular market’ waar beoefenaars onderdelen kunnen kopen en uitproberen. Bij een modulaire synthesizer beïnvloeden de onderdelen of modules elkaar. Ze vervormen, vertragen of versnellen het geluid, duwen het in een bepaald patroon, veranderen de toonhoogte of hebben een ander effect. De volgorde van de onderdelen bepaalt de uitkomst van het signaal.

Een heel orkest

Eenentwintig was Smith toen ze voor het eerste in aanraking kwam met een Buchla, type 100E. Een buurman liet haar kennismaken met de analoge geluidsbron van het warme bubbelbad. Smith studeerde op dat moment compositieleer en klassieke gitaar aan het Berklee College Of Music in Boston. „Ik studeerde orkestratie, maar kon altijd maar een partij spelen,” vertelt ze aan de telefoon. „Met de Buchla was het ineens alsof ik in eens een heel orkest tot mijn beschikking had!”

Kort geleden is ze verhuisd naar Los Angeles. Verkeer raast voorbij terwijl ze staat te bellen. De stad is heet en droog, en „nog even wennen”. Smith had een Jungle-Book-jeugd op het rustieke Orcas Island, voor de kust van het Canadese Vancouver Island, een eiland waar je orka’s kan zien zwemmen in het ijsblauwe water. Nog steeds probeert ze minimaal twee uur per dag in de natuur door te brengen „om creatief op te laden”.

Ze werd deels thuis onderwezen door haar moeder, een yogalerares. Een jaar bracht ze door in een ashram, waar ze het idee kreeg om zelf muziek te gaan maken – toen nog als begeleiding voor het dagelijkse ochtendgebed om vier uur. Zestien was ze toen ze aan het conservatorium in Boston begon, op twintigjarige leeftijd verhuisde ze terug naar Orcas Island. „Ik werkte op een geitenboerderij en ik had een paard. Iedere ochtend maakte ik een andere opstelling met de synthesizer, daarna melkte ik een geit of ging ik paardrijden. Het was een idyllische omgeving.”

Op het eiland vond Smith de rust om de vier jaar na het conservatorium naar hartelust te experimenteren. Nu rijdt ze naar het bos aan de rand van Los Angeles als ze creatief wil opladen en sinds kort heeft ze nachtwandelingen ontdekt. „Als je ’s nachts omhoog wandelt naar Griffith Park zie je alle lichtjes tegen de heuvels – dat is prachtig.”

Spontane erupties

De natuur hoor je terug in haar muziek. Haar Buchla bubbelt regelmatig als een woest kolkend beekje. Toch laat Smith zich niet enkel leiden door de spontane erupties die zo typerend zijn voor het apparaat, maar past ze die toe in een structuur waarin je haar klassieke scholing herkent.

Op EARS hoor je naast koperen warme synthesizerklanken die doen denken aan James Holden de vervormde stem van Smith, die klinkt als The Knife als ze het refrein van First Flight zingt. Ze kent de Zweedse band, al luistert ze zelf eerder naar Floating Points of Philip Glass.

En natuurlijk noemt ze Suzanne Ciani als inspiratiebron. Ze ontmoette de vijf keer voor een Grammy genomineerde synthesizerpionier uit de jaren zeventig die het ‘pssstt’ geluid voor CoCa-Cola-reclames bedacht op een feestje in Californië. „Ik was super blij om iemand anders te ontmoeten die ook de Buchla bespeelde en dan ook nog eens een vrouw.”

Ciani bleek toevalligerwijs in hetzelfde kleine Californische dorpje te wonen en Smith werd haar assistent. Ze stelde voor om samen een EP op te nemen. Hoe dat eruit ziet kan je zien in Sunergy, de documentaire bij hun gelijknamige EP die net uit is. De twee vrouwen staan tegenover elkaar in de villa van Ciani met uitzicht op zee. Naast de twee Buchla’s liggen allerhande losse analoge effecten op tafel. Geconcentreerd pluggen en ontkoppelen de twee vrouwen stekkers, draaien ze aan blauwe knoppen en beroeren ze lichtjes met hun vingertoppen het toetsenbord. Af en toe maakt Smith een grapje („Here comes the sea”) of moeten de vrouwen hardop lachen om de verstoorde geluiden die Ciani tegen het einde tevoorschijn tovert („That’s nucleair!”). Maar het grootste deel van de tijd zijn de vrouwen diep geconcentreerd, passend bij de bubbelende muziek die je in diepe trance brengt.