Probeer maar eens niet te lachen om deze ‘blokfluitcovers’

Op YouTube-kanaal Shittyflute werden al meer dan honderd liedjes met de blokfluit onder handen genomen.

Misschien is het wel het universele trauma aan de verplichte blokfluitlessen op school. Misschien zijn het wel de infantiele tonen, die je voelt tot in het uiterste van je tenen. Wat het ook is, er zijn weinig dingen waar mensen zo op aanslaan als valse blokfluitmuziek.

Een paar jaar geleden ging een vals ingespeelde cover van het beginmuziekje van filmstudio 20th Century Fox al viral.

Maar voor wie daarmee nog niet genoeg had, is er nu het volledig aan valse fluitmuziek gewijde YouTube-kanaal Shittyflute. Shittyflute begon begin 2015 en bevat inmiddels al meer dan honderd ‘blokfluitcovers’ van bekende liedjes, waarvan sommige honderdduizenden keren bekeken zijn. En probeer het vooral eens uit, maar er zijn weinig mensen die hun gezicht bij het horen van de deuntjes in de plooi kunnen houden.

Shittyflute is bij toeval geboren, laat de jongen achter het kanaal, die zichzelf bekend maakt als “Shitty”, via Facebook-chat weten. “Ik ontdekte dat mensen het ontzettend grappig vinden als ik melodieën op mijn blokfluit naspeel, dus toen ben ik het gaan opnemen.” Fluit speelt hij al sinds hij jong is, maar les kreeg hij nooit. Een fluitsessie voorbereiden doet hij dan ook niet.

“Ik ga gewoon achter mijn laptop zitten en begin met fluiten. Dat is de lol ervan. Ik hoef niet bang te zijn de fout in te gaan, maar ik doet het ook niet expres. Ik concentreer me op de emotie, laat elke toon zijn zoals ie is, behandel ze allemaal afzonderlijk alsof ze mijn kinderen zijn. Ik hou van alle tonen en koester ze, zelfs als ze lelijk en vreselijk klinken. Wat betreft emotionele ontlading staat één shittyflute-sessie eigenlijk gelijk aan een uur training met een boksbal.”

De meest geschikte liedjes zijn volgens Shitty bekende liedjes met een prominente melodie, maar ook veel emotie. Dat mensen er zo op aanslaan komt volgens hem door het volledig ontbreken van enige positieve verwachting.

“Mensen luisteren er gewoon met een leeg hoofd en een open hart en laten de emotie binnenstromen. Je verwacht het slechtste en dan komt er iets wat alleen maar mee kan vallen. Alsof je een bloem tegenkomt midden in de woestijn: dat is ook mooier dan tien bloemen op een grasveld!”

Grappige muziek

Hoogleraar muziekcognitie aan de Universiteit van Amsterdam Henkjan Honing denkt daar toch iets anders over. “Dat muziek grappig kan zijn, komt doordat onze verwachtingen worden geschonden: verwachtingen gebaseerd op wat we eerder gehoord hebben of impliciet of expliciet geleerd hebben,” laat hij via email weten. “We zijn verrast, schrikken feitelijk, maar we weten dat het geen kwaad kan, en daarom vinden we het toch leuk.”

Hoe wordt muziek eigenlijk grappig? Honing verwijst daarvoor naar zijn Canadese collega David Huron, die veel onderzoek deed naar hoe verwachtingen en het luisteren naar muziek samen tot een grappige ervaring kunnen leiden. Huron keek daarvoor onder andere naar het werk van de componist P.D.Q. Bach, een pseudoniem van Peter Schickele, die op de meest bombastische manier zogenaamde onontdekte werken van Bach liet uitvoeren. Mensen in de zaal moesten daarbij geregeld lachen, volgens een onderzoeksartikel van Huron juist omdat er wordt ingespeeld op verwachtingen over klassieke muziek, en daarvan vervolgens nét wordt afgeweken.

“Hoewel lachen geen gebruikelijke reactie is op muziek, lijkt het veel gemeen te hebben met rillen en ontzag. Alle drie lijken vooral voor te komen bij muziekpassages die de verwachtingen van luisteraars schenden.”

Shitty zelf hoopt vooral dat mensen hartelijk om zijn covers zullen blijven lachen.

“In deze wereld waarin iedereen naar perfectie streeft, zijn we bang geworden fouten te maken. Ik wil mensen eraan herinneren dat er ook veel schoonheid zit in het niet-perfecte. Laat het perfecte maar over aan robots en computers, en laten wij mensen vieren dat we flauwe, onzinnige dingen kunnen doen. Pak eens een instrument dat je nog niet kent, en kijk eens hoeveel lol je daarmee kunt hebben!”