Offensief tegen IS in Mosul is begonnen

Het is de grootste militaire operatie sinds de Amerikanen in 2011 het land verlieten.

Iraakse troepen verzamelen zich om het offensief te beginnen om Mosul te heroveren. Foto: Khalid Mohammed / AP

In de nacht van zondag op maandag is het offensief van het Iraakse regeringsleger begonnen om de stad Mosul te heroveren op Islamitische Staat (IS). Dat heeft de Iraakse premier Haider al-Abadi op nationale televisie gezegd, aldus persbureau AP.

De premier verscheen in een uniform van de elite-eenheid op de staatstelevisie en sprak de burgers van Mosul toe. Volgens persbureau AP zei hij:

“De troepen die jullie vandaag bevrijden hebben één doel: IS verslaan en jullie vrijheid en waardigheid terugkrijgen. Ze zijn er voor jullie.”

Het is de grootste militaire operatie sinds Amerikaanse militairen het land in 2011 verlieten. Als de operatie slaagt, zal het ook de grootste overwinning op IS zijn. De Iraakse troepen worden gesteund door een internationale coalitie. Volgens experts zal het offensief weken duren.

De herovering van Mosul is van strategisch belang. Na de Syrische stad Raqqa is Mosul voor IS de tweede stad van de Islamitische Staat. Nadat IS in juni 2014 de stad had veroverd, riep IS leider Abu Bakr al-Baghdadi een Islamitische Staat uit die bijna een derde van het grondgebied van Irak en Syrië besloeg. Mosul ligt in het noorden van Irak, niet ver van de grens met Turkije.

“Beslissend moment”

De Amerikaanse minister van Defensie Ash Carter noemde volgens AP het offensief een “beslissend moment” in de strijd tegen IS. Hij zei dat de Verenigde Staten en andere leden van de internationale coalitie “klaar staan om de Iraakse troepen, Peshmerga-strijders en de Iraakse bevolking te steunen.”

De Amerikaanse afgezant voor de coalitie voor de strijd tegen IS, Brett McGurk, tweette:

Tekst gaat verder onder de tweet.

Twitter avatar brett_mcgurk Brett McGurk Godspeed to the heroic Iraqi forces, Kurdish #Peshmerga, and #Ninewa volunteers. We are proud to stand with you in this historic operation.

Mosul is de tweede grootste stad van Irak en er wonen ongeveer een miljoen mensen. De stad is sinds juni 2014 in handen van IS. Het offensief zal één van de ingewikkeldste operaties worden van het Iraakse leger. Zo waarschuwen humanitaire organisaties dat er te weinig is gedaan om de vluchtelingen op te vangen en vrezen zij voor chaos. Zondag lieten de Verenigde Naties weten “extreem bezorgd” te zijn over de veiligheid van de inwoners in Mosul. Ook de aanwezigheid van shi’itische milities doet vrezen voor wraakacties tegen burgers omdat Mosul overwegend sunnitisch is. Maandag maakte de vluchtelingenorganisatie van de VN, UNHCR, bekend 61 miljoen dollar beschikbaar te stellen voor opvang van burgers die Mosul ontvluchten. De organisatie verwacht dat 100.000 mensen de stad zullen ontvluchten.

Lees ook de column van Midden-Oostenexpert Carolien Roelants : Wat wil Turkije als de kalief weg is uit Mosul?

Strategisch gebied

Inmiddels heeft IS veel grondgebied verloren. De laatste maanden hebben militairen vooral gebieden heroverd die van strategisch of symbolisch belang zijn. Zo hebben Syrische rebellen zondag met steun van Turkije de Syrische stad Dabiq veroverd, kwam de stad Jarablus in handen van troepen van de Turkse president Erdogan en werd afgelopen augustus na een Turks offensief nabij de grens met Syrië de toegang tot Turkije afgesneden.

Extra militairen

In september maakte de Verenigde Staten bekend om zeshonderd extra militairen naar Irak te sturen om te helpen bij de bevrijding van Mosul. Volgens de minister van Defensie zouden de Amerikanen de Iraakse militairen trainen, logistieke ondersteuning bieden en helpen met het verzamelen van inlichtingen. Maandag werd bekend dat 3.000 door Turkije getrainde Iraakse militairen zullen worden ingezet om Mosul te heroveren op IS.

Nederland verlengde in september de trainingsmissie in Irak. De Nederlandse militairen trainen Iraakse troepen maar de Nederlandse bijdrage zou zich ook richten op de herovering van Mosul op IS, samen met de internationale coalitie, de Iraakse strijdkrachten en de Koerdische Peshmerga-strijders.