In Profitis zijn Syrische kinderen niet welkom op Griekse scholen

Noord-Griekenland

In Profitis protesteren ouders tegen regeringsbesluit om kinderen uit vluchtelingenkampen naar Griekse scholen te sturen.

Foto AFP

Stipt om twee uur stopt de bus vol kinderen bij de poort van de basisschool. Het hek is afgesloten met een hangslot. Het is doodstil op straat en het schoolplein is uitgestorven. Twee politieagenten leunen met hun armen over elkaar in de zon tegen een auto.

De 37 kinderen uit het nabij gelegen vluchtelingenkamp Lagkadas en hun begeleiders kijken stil door de ramen naar het gele gesloten hek. Zou dit de nieuwste manier zijn waarop de inwoners van Profitis de vluchtelingen laten voelen dat ze niet welkom zijn?

De chauffeur van de touringcar laat de motor draaien en houdt de deuren gesloten. Na vijf lange minuten komen twee vrouwen uit de school en maken het slot open. Zo vlug mogelijk lopen de kinderen, identieke nieuwe rugzakken op, naar binnen.

Op hun eerste schooldag, vorige week, stond een groep ouders uit Profitis hen schreeuwend in de regen op te wachten. „Niemand naar binnen, niemand naar binnen”, riep een blonde vrouw die door de politie aan de kant werd gehouden om ruimte te maken voor de kinderen.

Nu is het ijzig stil. Honderd van de 130 Griekse leerlingen van de school zijn door hun ouders thuisgehouden uit protest. Ze willen niet dat de kinderen uit het vluchtelingenkamp naar dezelfde school gaan als hun kroost.

Het dorpje Profitis is een van acht plaatsen in Griekenland waar ouders protesteren tegen het besluit van de regering om kinderen uit vluchtelingenkampen naar Griekse scholen te sturen. Ze beginnen met lessen tussen twee en zes, als de Griekse kinderen al naar huis zijn. Als ze eenmaal genoeg Grieks spreken, moeten ze langzaam in de gewone klassen instromen.

EU betaalt onderwijs

Van de ongeveer 60.000 vluchtelingen die vast zitten in Griekenland sinds dit voorjaar de grens met Macedonië dicht is, is bijna de helft minderjarig. Vorige week begonnen de eerste 1.500 leerlingen, tussen zes en vijftien jaar oud. Het streven is er binnen een paar weken 22.000 op Griekse scholen te hebben. Kinderen tot zes jaar krijgen les in de kampen. Het extra onderwijs wordt betaald door de EU.

De kwade ouders zijn een minderheid in Griekenland, maar gesteund door de rechts-extreme oppositiepartij Gouden Dageraad, die in het onderwijs een nieuw campagnethema heeft gevonden, wel een hele luidruchtige. Ook in drie dorpen in de buurt van Profitis in het noorden van Griekenland is protest. De kwade ouders demonstreren met spandoeken. Hijsen de Griekse vlag op het schoolplein en zingen het volkslied. Of hangen, zoals op het eiland Lesbos, een groot hangslot op het hek om de nieuwkomers buiten te houden.

Het Franstalige Euronews filmde de aankomst van vluchtelingenkinderen in Profitis. Tekst gaat verder onder de video:

Eerst was het bezwaar dat er niet genoeg inspraak en overleg zou zijn geweest met de ouders in Griekse dorpen. Daarna dat vluchtelingenkinderen besmettelijke ziektes met zich mee zouden kunnen dragen. De Griekse regering liet artsen naar inspraakavonden komen om uit te leggen dat alle kinderen zijn gevaccineerd.

Maar „ouders hier zijn er niet van overtuigd dat qua gezondheid alles goed zit”, zegt de gekozen dorpsvertegenwoordiger, ‘burgemeester’ Athanasios Karakoulias. Karakoulias is eigenaar van café Replay in het centrum van Profitis, een landbouwgemeente tussen de grote stad Thessaloniki en de Bulgaarse grens. De straten zijn keurig onderhouden. De tuinen aangeharkt. Vreemden worden door de 1.200 inwoners gewantrouwd en trouwen doe je met iemand uit je eigen conservatieve dorp. Wie met een buitenlandse journalist praat voelt de ogen van de andere dorpsbewoners in zijn rug prikken.

De regering stuurt leerplichtambtenaren op de ouders af. De openbaar aanklager onderzoekt of de ouders in Profitis en omliggende dorpen kunnen worden vervolgd wegens het verspreiden van racisme. De burgemeester van het nabijgelegen Oreokastro wordt al vervolgd. Daarop staat een straf van maximaal drie jaar cel en een mogelijke boete van twintigduizend euro.

Andere wind

Burgemeester Karakoulias weegt daarom zijn woorden. Voor hem op tafel ligt een handgeschreven anonieme brief van een ouder uit het dorp, waarnaar Karakoulias voortdurend verwijst als hij liever zelf geen antwoord geeft. De ouder vraagt zich daarin onder meer af waarom er geen christelijke vluchtelingen uit Syrië naar Griekenland komen. „Zijn die soms allemaal vermoord?” En: „Er is sprake van een vooropgezet plan om het karakter van de Griekse scholen te veranderen.”

Het is een uithaal naar de regering, die daarbij wordt gezien als medeplichtig. De linkse Syriza-regering, sinds januari 2015 aan de macht, vaart geen andere economische koers want ze voert het EU-IMF beleid uit in ruil voor leningen – maar ideologisch waait er merkbaar een andere wind.

Het geschiedenisonderwijs in Griekenland is nationalistisch en verouderd. Kinderen leren hoofdzakelijk hoe hun heroïsche voorvaderen zich hebben weten te bevrijden van het Ottomaanse juk. Ze groeien op met het beeld van Turken als vijanden. Schooldagen beginnen met een gebed en kinderen krijgen twee uur per week les over het Grieks orthodoxe geloof.

De regering wil zowel het godsdienstonderwijs als de geschiedenislessen moderniseren. Er moet meer aandacht komen voor andere religies. Conservatieve rechtse Grieken hebben het gevoel in de verdrukking te zitten.

„De volgende stap is dat ze naar onze scholen komen en ons vragen onze afbeeldingen Christus van de wand te halen en ons laten stoppen met ons ochtendgebed”, voorspelt vader Antonis Grammenos, die zijn dochter thuis houdt omdat hij niet wil dat ze in contact komt met moslims. Hij ziet wel een oplossing voor het conflict. „Ze kunnen zich laten dopen.”