Hollande zwaar bekritiseerd om zijn openhartigheid

Frankrijk

Zijn interviewboek was bedoeld om transparant te zijn. Maar de president krijgt nu van alle kanten kritiek.

Foto AFP

De titel van het vorige week verschenen interviewboek had niet beter gekozen kunnen zijn: Un président ne devrait pas dire ça (een president zou dat niet moeten zeggen). Wat François Hollande bedoeld had als een poging tot transparantie in het hoogste ambt van de republiek, komt nu als een boemerang terug: hij ligt zwaar onder vuur vanwege zijn ongekende openhartigheid. „De kunst zichzelf in de voet te schieten blijft een van de gimmicks van dit presidentschap”, analyseerde Le Figaro.

Vrijdag ging president Hollande diep door het stof toen hij in een open brief aan de rechterlijke macht uitlegde dat de uitspraken die in het boek van twee journalisten van de krant Le Monde niet zo bedoeld waren. De Franse justitie is een „laffe institutie” want „al die procureurs, al die hoge rechters verschuilen zich (…) ze houden niet van het politieke bedrijf”, had hij gezegd.

Institutioneel probleem

Als zelfs de president al geen vertrouwen meer in de rechtspraak heeft, dan is er sprake van een „institutioneel probleem”, reageerden de rechters. In zijn excuusbrief schrijft Hollande dat die uitspraak „geen verband heeft met mijn werkelijke gedachten” noch met zijn acties als president.

Maar dat heeft de storm nauwelijks kunnen temperen. In het boek, waarin hij aan de vooravond van nieuwe verkiezingen de balans wilde opmaken, heeft hij meer mensen beledigd. Voetballers van het nationale voetbalelftal (Les Bleus) bijvoorbeeld: die zouden hun „hersens moeten trainen”, zegt hij.

‘Sarkozy is kleine De Gaulle’

En tot verontwaardiging van een deel van zijn linkse achterban zegt hij dat er „te veel immigratie” in Frankrijk is en dat de republiek een „probleem met de islam” heeft. Zijn voorganger Sarkozy noemt hij een „kleine De Gaulle” voor wie alles om geld draait. En vooral in Athene is men geschrokken van Hollandes onthulling dat in juli 2015, daags na het Griekse referendum, de Russische president Vladimir Poetin de Franse president vertelde dat de Griekse regering hem gevraagd heeft drachmes (de oude Griekse munt) te laten drukken.

Weinig mensen twijfelen eraan dat Hollande, ondanks zijn geringe populariteit, volgend jaar opnieuw kandidaat is voor het presidentschap. In weekblad L’ Obs zegt hij juist deze week „klaar” te zijn. Maar „hij heeft het zich wel moeilijk gemaakt” met deze ontboezemingen, vindt voorzitter Jean-Christophe Cambadélis van Hollandes Parti Socialiste.

Ook andere politieke vrienden lieten hem vallen. „De opdracht tot zwijgzaamheid maakt deel uit van zijn functie”, zei parlementsvoorzitter Claude Bartolone kritisch. Een vertrouweling van premier Manuel Valls zag een voordeel voor de kansen van zijn eigen politieke idool: „Het is geen boek dat de balans opmaakt, maar een testament.”