Longreads

De psychische gevolgen van Amerikaanse ondervragingstechnieken

In een ingrijpende longread portretteert The New York Times de levens van vrijgelaten terreurverdachten.

Foto: Charles Dharapak / AP

Ondergedompeld worden in ijswater. Opgesloten worden in kisten niet groter dan een doodskist. Het zijn slechts een paar van de ondervragingstechnieken die gevangenen in Guantánamo Bay en andere geheime Amerikaanse gevangenissen moesten ondergaan. In een ingrijpende longread onderzoekt de Amerikaanse krant The New York Times de gevolgen van deze Amerikaanse tactieken.

De krant portretteert een aantal vrijgelaten gevangenen en het geschetste beeld is aangrijpend. Veel vrijgelaten gevangen hebben last van angststoornissen maar misschien nog onthutsender is de strategie waarmee de Verenigde Staten in hun strijd tegen terreur mensen probeerden ‘te breken’.

Ze ontwikkelden een speciale techniek, gebaseerd op onderzoek op honden uit de jaren ’60. Als mensen zich hulpeloos genoeg voelde, zouden ze vanzelf hun geheimen prijsgeven. Dit rechtvaardigden ze zelf door te stellen dat slaapgebrek en het onderdompelen in ijswater op de lange termijn niet voor psychologische schade zouden zorgen. Zoals van de geïnterviewden zegt: “Niet alleen lieten ze me niet slapen, ze trainden me om mezelf wakker te houden”.

Makkelijk te breken

Eén van de gevangenen is de tiener Mohammed Jawad. Hij stond op 3 september 2003 tegen een poster op de muur te praten. Er kwam een psycholoog bij die schreef: “De gevangene komt onvolwassen en afhankelijk over. Zijn gedrag lijkt een tactiek. Tijdens zijn verhoor leek hij bang en makkelijk te breken.” Na het bezoek van de psycholoog werd de jongen dertig dagen in een isolatiecel geplaatst waarna ze hem blootstelden aan slaapgebrek. Uiteindelijk bleek er te weinig bewijs voor een rechtszaak en werd de jongen vrijgelaten.

Hij was niet de enige. Eén op de vier gevangenen werd verkeerd geïdentificeerd of had nooit in de gevangenis terecht mogen komen. Maar daar kwamen ze wel. De gevolgen zijn groot, ook op de lange termijn. Ze lijden aan geheugenverlies, nachtmerries, hoofdpijn, paniekaanvallen en hebben moeite zich te concentreren.

Lees de ingrijpende longread :’How U.S. Torture Left a Legacy of Damaged Minds‘ (Aantal woorden: 6585, geschatte leestijd: 31 minuten)