Een beetje pionieren is het nog wel, dat elektrisch rijden

Vier lessen Het is met elektrisch rijden net als met reizen naar de Noordpool. Hoe verder je gaat, hoe onherbergzamer het wordt. Maar wie de aanschaf van de auto en de reizen goed voorbereidt, komt heel ver. Vier lessen van een bevlogen Renault Zoë-rijder (en een gesneuvelde poolreiziger).

Een les die je kunt leren van de drieste expeditie van Salomon August Andrée in 1897: doe je huiswerk, let óók op de oninteressante details. Foto Nils Strindberg/Teknika Museet

Heroïsch was het idee van Salomon August Andrée wel. Hij zou als eerste mens de arctische wildernis bedwingen en de Noordpool bereiken, en hij zou dat gaan doen in een zijden ballon.

De race naar de Noordpool winnen was in Andrées tijd het ultieme bewijs van allerlei benijdenswaardige eigenschappen: een avontuurlijke ziel, inventiviteit, kracht, mannelijkheid en – als je de eerste van je land was – vaderlandsliefde. Andrée, ingenieur van het Zweedse patentbureau, wist nog twee mannen te overtuigen van zijn geniale expeditieplan en de eer die daarop ongetwijfeld zou volgen.

Het plan was doortimmerd, vond Andrée zelf. Hij had eerder testvluchten gemaakt in een waterstofballon, die hij bestuurde met een inventief systeem van touwen die vanaf de ballon langs de mand hingen. Dat die ballon toch telkens de neiging had op drift te raken boven de Oostzee en tegen de rotsen te klappen was hij alweer vergeten. Ook de Zweedse wetenschappelijke en politieke elite dacht er niet meer aan, want Noorwegen moest worden verslagen in de poolrace. Het Zweedse volk, opgestookt door de dagbladen, was wildenthousiast.

Dus stegen op 11 juli 1897 S.A. Andrée en zijn twee compagnons op met hun ballon vanaf de noordelijke eilandengroep Spitsbergen. In de mand zaten brokken kaas en vlees, en flessen water, port en champagne. Ook mee gingen wollen jassen, een slee, een paar postduiven en een fotocamera van zeven kilo. Er kon niets misgaan.

Lopen door de regen

Ik denk niet aan S.A. Andrée als ik manisch rondjes rij door Bergen op Zoom, op zoek naar een laadpaal. Ik denk aan de moeizaam ladende website oplaadpalen.nl en waarom die me vertelt dat hier een laadpaal moet staan, terwijl ik alleen maar voortuintjes zie. Het is niet de eerste keer dat de site me naar een stopcontact op iemands garage dirigeert.

Naar het winkelcentrum, anderhalve kilometer verderop. Daar slaat de openbare laadpaal om onduidelijke redenen niet aan op de pas van aanbieder Greenflux. Die van de ANWB doet het wel. En al gaat het de ware reiziger niet om de bestemming, ik moet er nu wel naartoe. Lopend, door de regen.

Als bezitter van een volelektrische Renault Zoë met Z.E.-40 batterij voel ik me ook een beetje pionier, in de geest van de poolreizigers. Ik weet: wil je de eerste zijn, dan ga je niet over gebaande paden. Dan wacht tegenspoed en desillusie. Maar je schrijft ook geschiedenis en je verandert de toekomst. Een toekomst waarin de mens niet langer verslaafd is aan vieze olie, maar aan de zon en de wind.

Opel, Renault, BMW, Hyundai, een beetje merk heeft inmiddels een elektrische auto. Prijzen en prestaties op een rij

De drieste expeditie van Andrée duurde exact twee dagen en drie uur. Daarin stuiterde de veel te zware ballon voortdurend over de grond en het ijs. De ene na de andere onmisbare tas proviand ging overboord. Na een noodlanding doolden de mannen maandenlang over de poolvlakten met te weinig eten en ongeschikte kleding. Toen gingen ze dood.

De les? Pionieren kan je ver brengen, mits je de vervelende praktische beslommeringen serieus neemt, de oninteressante details. Dit geldt ook voor elektrisch rijden, weet ik na een jaar in een Zoë.

Voor de goede orde: ik ben absoluut enthousiast over rijden op stroom. Ik raad het je van harte aan. Maar doe wel je huiswerk.

Uitproberen

Eén: de aanschaf. Bijzonder veel keuze is er nog niet in het segment betaalbaar met een redelijke actieradius (je range). Een Renault Zoë, een Nissan Leaf, een Volkswagen E-Golf. De les: welk model je ook kiest, probeer het voertuig uitgebreid uit. Dat vond S.A. Andrée namelijk niet nodig. Zijn ballon van Chinese zijde kwam rechtstreeks van de Franse fabrikant. In de koude poollucht bleken in het ding miljoenen kleine gaatjes te zitten, waardoor het waterstof veel te snel weglekte.

Proefrijden leerde ons dat de actieradius van de Zoë onder optimale omstandigheden zo’n 280 kilometer is, maar dat die snel krimpt door regen, wind en kou, en elke snelheid boven honderd kilometer per uur. Het leerde ons ook dat er best drie kinderstoeltjes achterin passen, mits je de deur hard dichtslaat.

Lachend ga ik tankstations voorbij. Ik ben er los van. Ik ben de toekomst

Laat je bij de aanschaf trouwens goed door de dealer informeren over de financiering. Misschien kun je van allerlei belastingvoordelen en subsidies gebruik maken.

Les twee: let op de accessoires. De gedoemde poolreizigers hadden nog wel enigszins nagedacht over hun ballon, maar niet over de rest van de spullen. Ze hadden geen bont of dierenhuiden meegebracht, maar wollen jassen die altijd nat bleven. De sleeën waren niet sterk genoeg om genoeg voedsel op te verslepen. De ontberingen werden hun fataal.

Een elektrische auto is snel gekocht, maar een laadpaal aanleggen is een grotere klus. Thuis aan de eigen lader laden is veruit het goedkoopst. Heb je daar geen plek, dan moet je bij een openbare paal laden, wat duurder is. Staat er geen in de buurt, dan kun je die eventueel bij de gemeente aanvragen. (Succes.) Wel hopen dat de buurman niet te vaak je plekje inpikt.

Probleem voor de buren

Wij parkeren onze auto op een eigen plek in een parkeergarage. Maar ook dat is beslist geen garantie voor een laadpunt. In ons vve-bestuur zit gelukkig een man die het mandaat van de vereniging van eigenaren heeft om op eigen houtje laadpalen te regelen en dus niet hoeft te wachten op de jaarlijkse vergadering.

Wij waren net op tijd en mochten de laatste plek in de stoppenkast claimen. Daar past geen snelle 11kW-lader meer, maar wel een langzamere 3,7kW-lader. Vooruit, hoe vaak heb je je auto ’s nachts nodig? De buren, die ook zinnen op een elektrische auto, hebben nu wel een probleem. Voor hen is geen plek meer.

Door steeds meer elektrische auto’s op de weg ontstaat er parkeer-gemopper. Lees ook: De oplaadpaal zorgt voor parkeren onder hoogspanning

De installatie werd verzorgd door een onbekende derde partij in een non-descript wit busje en verliep soepel. In de prijs van de auto was de laadpaalinstallatie inbegrepen, mits de stoppenkast dicht bij de parkeerplek zit. Dat was natuurlijk niet zo, dus kostte het een paar honderd euro. De vve eiste bovendien een extra tussenmeter, om zeker te weten dat we genoeg zouden afrekenen. Terecht, want onze eigen laadpaal zegt dat we iets minder stroom afnemen dan de tussenmeter. De Renault-laadapp, die ons met een blij berichtje vertelt wanneer de auto vol is, werkt soms wel, maar meestal niet.

Dan drie: ga voorbereid op weg. Het is met elektrisch rijden net als met reizen naar de Noordpool: hoe verder je gaat, hoe onherbergzamer het wordt. Buiten de Randstad neemt de laadpaalfrequentie per kilometer af. En je wilt niet stranden, je weet hoe dat kan aflopen

Bekijk dus vooraf het weerbericht en de afstand en schat in waar je ongeveer moet laden. Zoek uit of de plek van je bestemming een openbare laadpaal heeft. Zo niet, dan ben je aangewezen op het duurdere Fastned-netwerk. Daar kun je redelijk snel laden (honderd kilometer erbij in twee kopjes koffie), maar als de oplaadpunten bezet zijn, moet je soms wachten tot de eigenaar in het wegrestaurant al z’n mails heeft weggewerkt.

Een werkende laadpaal zoeken blijft een klein avontuur. Naarmate elektrische auto’s populairder worden, zijn meer laadpalen bezet. Of andersom. Bij het laadpunt bij mijn ouderlijk huis in Zeeland staat nooit een elektrische auto, dus feestende bezoekers van dorpshuis De Meiboom parkeren daar zonder wroeging hun benzinebak.

Soms werkt de laadpaal wel met de ene laadpas en niet met de andere. Soms werkt de laadpaal niet. Soms is er geen laadpaal. Onze Zoë, vol Franse elektronica, vertoont bovendien een rare bug. Als de auto aan de laadpaal staat, wil het raam niet meer dicht. Maar koppel nooit de kabel af om het raam dicht te doen en daarna meteen weer aan, want dan treedt er een laad-error op die alleen te verhelpen is door vier rondjes te rijden en een bezwerende spreuk tegen het dashboard te roepen.

Gamen

Maar meestal, eigenlijk vrijwel altijd, gaat het goed. Autorijden wordt een beetje gamen met je range. Haal ik het wel, haal ik het niet? En als ik toch met een lege accu strand, krijg ik gratis pechhulp van Renault. Dat had Andrée niet, er is vooruitgang.

Dus rijd ik lachend de tankstations voorbij, die infrastructuur van een historische vergissing. Ik ben er los van. Ik ben de toekomst. Zoals S.A. Andrée op dag twee in zijn ballon in zijn dagboek schreef: „Zullen ze denken dat we gek waren, of zullen ze ons voorbeeld volgen?” We zijn zo trots, schreef hij, „Ik denk dat we nu ook de dood wel in de ogen kunnen kijken.”

In 1930, na 33 jaar, werden de bevroren lichamen van de drie ballonvaarders gevonden op het eiland Kvitøya. De zware camera lag er ook nog. 93 foto’s bleken intact.

Tip vier: mocht je ooit stranden tussen twee laadpalen, maak foto’s. Ze kunnen historisch worden.

    • Carola Houtekamer