De laatste Tiananmen-gevangene is na 27 jaar vrij

De vrijgelaten Miao Deshun kreeg in 1989 voorwaardelijke doodstraf, later levenslang, wegens het gooien van een brandbom naar een tank die de demonstratie de kop indrukte. Hij heeft nooit schuld bekend en zat daarom zo lang vast.

Foto AP

De man die bekend staat als de ‘de laatste gevangene van de Tiananmen-opstand’ is zaterdag of zondag – het exacte tijdstip is niet bekend – stilletjes vrijgelaten na een gevangenisstraf van 27 jaar. Miao Deshun, een arbeider uit de provincie Hebei, behoorde tot de 1.602 demonstranten die na de demonstraties in 1989 op het Tiananmenplein in Beijing tot lange gevangenisstraffen werden veroordeeld.

Miao, destijds 25 jaar, werd in eerste instantie voorwaardelijk ter dood veroordeeld wegens het gooien van een brandbom naar een van de tanks, waarmee de wekenlange demonstraties in het politieke hart van China werden onderdrukt. In 1991 werd die straf omgezet in levenslang.

Velen van zijn mede-gedetineerden, die betrokken waren bij de grootste naoorlogse demonstraties tegen het regime, bekenden schuld en kwamen zo in aanmerking voor flinke strafverminderingen.

Miao hield echter zeer hardnekkig vol onschuldig te zijn. Dat hij nu toch is vrijgelaten, heeft te maken met zijn ziekte (hij is schizofreen en heeft Hepatitis B) en zijn goede gedrag. Oud-celgenoten omschrijven de ongetrouwde, kinderloze Miao als een geestelijk zieke, vereenzaamde en ernstig vermagerde man, die regelmatig werd geslagen en gemarteld. Zijn consequente weigering schriftelijk spijt te betuigen en zijn voortdurende beroepsschriften wekten vaak de woede van de bewakers, aldus de Chinese kunstenaar Wu Weijian die enige tijd een cel deelde met Miao.

Van Miao is geen beeld bekend, de BBC ging in 2014 naar hem op zoek en sprak bekenden. Tekst gaat door onder de video:

Het nieuws van zijn vrijlating wordt in China zelf zwaar gecensureerd en is bekend geworden via de juridische mensenrechtenorganisatie Dui Hua in de VS. Dui Hua heeft sinds 2005 campagne gevoerd voor de vrijlating van Miao en nog 17 gevangenen die weigerden schuld te bekennen.

Waar Miao en zijn familie, waarmee hij al meer dan tien jaar geleden het contact verbrak, op dit moment verblijven is onbekend.

Volgens oud-celgenoten weet Miao weinig tot niets van het huidige China omdat hij het grootste deel van zijn tijd in de gevangenis in isolement heeft doorgebracht. Zij zouden hem graag willen opsporen hem te helpen zijn weg te vinden in het voor hem onherkenbaar veranderde China. „Hij is van onze generatie, de onderdrukte generatie Chinezen die het aandurfde te demonstreren voor sociale rechtvaardigheid en democratie”, aldus kunstenaar Wu Weijian.