Ik wil niet bevrijd worden van make-up

#NoMakeup

Make-uploos door het leven een bevrijding? Vrouwen zouden wel gek zijn als ze zich het recht op versiering uit handen lieten slaan, schrijft Joyce Roodnat.

David Bowie droeg regelmatig make-up. Foto: ANP/Kippa

Een van mijn tantes kon het fijntjes zeggen: „Wat zie je er goed uit, kind… Of komt het uit een doosje?”

Ja, het kwam uit een doosje. En dat was niet in de haak. Mijn tante veroordeelde make-up. Dat was „niet echt”. Niet „natuurlijk”. Ik wist beter dan haar tegen te spreken, maar geen geblondeerde haar op mijn hoofd die erover dacht het anders te doen. Make-up doet mij goed en daar zal ik van profiteren tot ik erbij neer val.

Nu raast de zogeheten #NoMakeup-revolutie door de sociale media, aangezwengeld door Alicia Keys. De popster wil niet meer wegduiken in haar door anderen gecreëerde imago. Daar spint de muziekindustrie garen bij, terwijl zij kopjes moet geven als een prachtige kat die toevallig ook mooi kan zingen en pianospelen. Haar gebaar sloeg aan en allerlei sterren volgden. Dat is moedig van ze. Hun uiterlijk is deel van hun kapitaal, vrouwelijke artiesten worden daar hard op afgerekend en daar hebben ze lak aan. Hun fans volgden, wereldwijd.

Een Nederlandse schrijfster juichte dit toe met een stuk in NRC. Ik las haar en mijn tante herrees – schoonheid uit een doosje, dat deugt niet. Je bent jezelf niet en je kunt je tijd beter besteden. Bovendien is geen make-up bon ton, schreef ze pertinent. Zonder met mijn, dankzij mascara goddank zichtbare, wimpers te knipperen, dacht ik: dat kan best, maar zonder mij. Ik werk niet in het entertainment, dat wegduiken geldt niet voor mij. Ik duik juist op via make-up.

Wie aanhaakte, niet Kim Kardashian of Gwyneth Paltrow is en zich toch bevrijd voelt, heeft gelijk. Maar al die andere niet-sterren lopen het risico dat ze zich weer de grijze muis voelen die ze juist hadden weggejaagd. En ze worden nog misleid ook. Kijk maar naar de 76 selfies van onopgemaakte sterren op de site van Harper’s Bazaar. Alleen Sharon Stone, Madonna en (misschien) Lady Gaga zijn eerlijk. De rest speelt vals, die is heel mooi, heel naturel opgemaakt. Wat ze gelijk hebben. Mannelijke film-of popsterren gaan ook nooit zonder make-up op een foto, dus zij ook niet.

Ook de vrouw die beweert dat ze liever lang in haar bed ligt dan dat ze een minuut aan make-up besteedt houdt een schijn op

Die sterren, wil ik maar zeggen, vertellen een verhaaltje, daar zijn ze sterren voor. De rest van de mensen moet zelf nadenken over hun uiterlijk.

En dat uiterlijk hebben we niet voor niets gekregen. Wie zich permitteert om het uiterlijk helemaal links te laten liggen, vergist zich. Op zijn minst moeten de haren gekamd en de tanden gepoetst zijn. En wat helpt: make-up. De schijn van onbeduidendheid verhelpen met een lijntje hier en een kleurtje daar: dit ben ik.

Maar make-up is niet eerlijk, las ik. Want mannen hoeven niet, en vrouwen moeten het. Het ligt omgekeerd. Vrouwen zouden wel gek zijn als ze zich het recht op versiering uit handen lieten slaan. Versiering zoals ze het zelf willen, uiteraard, van extravagant tot natuurlijk tot helemaal niks. Ook de vrouw die beweert dat ze liever lang in haar bed ligt dan dat ze een minuut aan make-up besteedt houdt een schijn op: ik heb geen opsmuk nodig. Ik vind mijzelf indrukwekkend genoeg.

Intussen hoeven we het niet te pikken dat zoveel mannen van die vale verschijningen zijn. Ga naar een museum en zie hoe zij zich eens verfraaiden als pauwen en hoe fantastisch dat eruit zag. Dat inzicht ebde weg, maar sinds David Bowie en Bryan Ferry is allang duidelijk hoeveel make-up kan doen voor mannen.

Ik zie ze af en toe, en het worden er weer meer: een jongen met eyeliner, een man met mascara. Het doet ze altijd goed.