Opinie

…welnee, het is volkomen terecht dat Dylan de prijs krijgt

Als baanbrekende tekstdichter verdient Dylan wel degelijk de Nobelprijs voor de Literatuur, vindt schrijver Auke Hulst.

Ik hou niet van Bob Dylan. Ik trek zijn stem niet, ik raak dodelijk vermoeid bij de afgezaagde akkoordenprogressies en zijn air stuit me tegen de borst. Niettemin: zeer terecht dat hij de Nobelprijs voor de Literatuur krijgt. Want die krijgt hij niet voor zijn air, zijn stem of zijn gitaarspel. Die krijgt hij voor zijn baanbrekende werk als tekstdichter. Waarvan ik, ook als hater van zijn muziek, de waarde zie.

Mag een tekstdichter een Nobelprijs voor de Literatuur krijgen? Half literair Nederland leek die vraag op Twitter vrijwel meteen – schietend vanuit de onderbuik – met nee te beantwoorden.

Een ‘nee’ dat vaak verpakt was in flauwe grappen, waaronder de suggestie dat Roth dan een MTV Award moet krijgen en Breaking Bad de Nobelprijs voor de Scheikunde. Maar laten we de zaak eens met enig sangfroid tegen het licht houden.

Onder de meer serieuze argumenten trof ik deze aan: Dylan schrijft niet primair een taalkunstwerk, maar doet aan een muzikale interpretatie van tekst. Dit is dus minder literatuur dan poëzie of proza.

Dat kan zijn. Maar geldt ditzelfde niet voor toneelschrijvers? Die, zonder dat de literaire goegemeente op de achterste benen stond, vele Nobelprijzen hebben gekregen. Denk aan Harold Pinter (2005), de betreurde Dario Fo (1997) en Samuel Beckett (1969). Toneel is tekst, zoals een liedtekst tekst is, en kan op zichzelf worden genoten, maar in de kern is toneel tekstinterpretatie. Regie. Spel. Decor. Een groot deel van het kunstwerk is, kortom, extraliterair van karakter. De vraag is dus: kan een tekst, ook als die deel is van een groter geheel, bekroond worden? Is het antwoord ja, dan komt Dylan in aanmerking, net als Beckett, is het nee, dan moeten we Beckett postuum zijn prijs weer afnemen.

Ja, en dan volgend jaar Woody Allen zeker, schreef Christiaan Weijts op Twitter. Nee, niet Allen, want de literaire kwaliteit van het werk is er niet naar. Maar ik sluit niet uit dat over twintig jaar scenarist Charlie Kaufman een oeuvre aan scenario’s heeft gecreëerd dat kwalitatief in aanmerking komt. Het is toch van de gekke dat toneelteksten wel kunnen en filmscenario’s niet?

Het inconsequente hiervan laat wel zien waar de pijn zit: de literaire wereld voelt zich gepasseerd, gemarginaliseerd, niet afdoende serieus genomen, en er wordt meer in die wond geprikt zodra er sprake is van het vieren van wat hoofdzakelijk als ‘popcultuur’ wordt gezien. Film of muziek dus.

Maar ik zou zeggen: gewoon even uitblazen, jongens. En niet bang zijn. Het is echt niet zo dat komende jaren elke liedjesschrijver maar zo even de Nobelprijs voor de Literatuur kan winnen. Alleen de aller-aller-allerbelangrijkste is tot dusver in aanmerking gekomen. Dus volgend jaar gaat de prijs gewoon weer naar proza of poëzie. En misschien wel, godbetert, naar een toneelschrijver.

Auke Hulst is schrijver en muzikant. Bob Dylan Boeken C8-9