Hulp bij het ‘bespaargedoe’

Overstappen Veel mensen weten dat hun energie- en televisierekeningen omlaag kunnen, maar hebben geen zin daar iets aan te doen. Voor een paar tientjes knapt een student het voor hen op.

Illustratie XF&M

,,Ik denk er wel steeds aan”, zegt Bianca Schmahl (36). Vijf jaar woont ze in haar appartement in het centrum van Amsterdam, maar sinds de verhuizing heeft ze niets meer gedaan aan haar rekeningen voor energie, televisie, bellen en internet. Dat zag ze als gedoe. „Ik ben gemakzuchtig. Als ik bijvoorbeeld Ziggo bel, kom ik in een wachtrij terecht. Daar zie ik als een berg tegenop.”

Vandaag ontkomen Schmahls rekeningen niet aan een analyse. Laura Bouwman (21), tweedejaarsstudent economie met een bijbaantje bij Studentaanhuis, is bij haar op bezoek. De jaarnota van het energiebedrijf ligt op tafel, waarmee de grootste horde al genomen is. Normaal gesproken is Bouwman het grootste deel van een afspraak kwijt aan het achterhalen van wachtwoorden en opduikelen van de jaarrekening.

Daarna is het eenvoudiger. Vanaf de bank vult Bouwman samen met Schmahl op haar laptop een formulier in. Ze overleggen over Schmahls voorkeuren voor groene of grijze stroom en kiezen het voordeligste energiepakket uit, plus een bundel voor tv, internet en telefoon. Na het bezoek van Bouwman neemt een ‘overstapcoach’ van Studentaanhuis de opzegging van de oude contracten op zich.

Bouwman is ‘bespaarhulp’ bij Studentaanhuis. Sinds 2009 schakelt dat bedrijf studenten met een technische achtergrond in om bij mensen thuis computerproblemen te verhelpen. Sinds een maand zijn er naast de 1.011 ICT-studenten die computers repareren, nog 22 economiestudenten in ongeveer tien steden bijgekomen.

Gemiddeld 700 euro besparen

Voor 7 euro per kwartier en 9 euro voorrijkosten (plus 12 euro jaarlidmaatschap) krijgen de ruim 98.000 leden van Studentaanhuis – bijna allemaal lid geworden voor de computerhulp – advies over besparen op hun energiecontract en hun pakket voor internet, tv en bellen. Het advies over vaste lasten is bedoeld als aanvulling, zodat het verplichte jaarlidmaatschap ook aantrekkelijk blijft als de computer het een jaar lang goed blijft doen. Ook Bianca Schmahl werd lid vanwege de computerhulp, omdat haar trage computer haar stress opleverde.

Er kan flink bespaard worden op vaste lasten, zegt Studentaanhuis. Uit een pilot bleek vorig jaar volgens het bedrijf dat de rekeningen van hun klanten gemiddeld 700 euro per jaar lager konden. De grootste uitschieter, eigenaar van een flinke villa, kon 6.400 euro minder betalen.

Valt er echt zo veel te verdienen op vaste lasten? Voor een deel van de huishoudens geldt dat zeker. Zo is 49 procent van de huishoudens nog nooit van leverancier gewisseld sinds de energiemarkt in 2004 is vrijgegeven, volgens cijfers van de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Oude contracten lopen automatisch door, terwijl de prijzen gedaald zijn. Begin dit jaar kostten elektriciteit en gas 70 euro minder dan het jaar ervoor, op een gemiddelde jaarprijs van 1.661 euro.

Geen tijd voor het gedoe

Mensen stappen niet snel over vanwege drukke levens en het idee dat een overstap veel gedoe is, zegt Daan van Engers (36), manager Bespaarhulp bij Studentaanhuis. „Een groot deel van de mensen weet heel goed dat hun lasten goedkoper kunnen, maar doet er niets aan. Of doet dat wel, maar vergeet na een jaar dat de welkomstbonus afloopt.”

Die bonus is volgens Van Engers de belangrijkste reden om van leverancier te wisselen. Uit de cijfers van de ACM blijkt dat 60 procent van de consumenten denkt dat switchen niet loont zolang hun leverancier op vergelijkingssites bij de voordeligste aanbieders staat. Onterecht, zegt Van Engers. In het eerste contractjaar bieden vrijwel alle aanbieders een flinke korting, winst maken ze pas het jaar erna. Een jaarlijkse overstap kan volgens Van Engers daarom zomaar een paar honderd euro schelen.

Voor televisie, internet en bellen geldt dat de keuze iets persoonlijker is. Van Engers: „Mensen willen vaak niet wisselen, ze zijn tevreden met wat ze hebben. Terwijl de abonnementen veel goedkoper zijn geworden.”

Dat de meeste klanten van Studentaanhuis lid zijn geworden vanwege de computerhulp, betekent volgens Van Engers niet dat het alleen ouderen zijn. Het merendeel is weliswaar ouder dan 55 jaar, maar hij ziet een verjonging in het klantenbestand. „Veertigers met kinderen en een druk leven bellen ons ook. Of zzp’ers die goedkoper uit zijn als ze doorwerken terwijl wij dit regelen.”

Blokkade door te veel informatie

Een andere reden dat consumenten zo weinig overstappen, is de overvloed aan informatie, zegt Marijke van Putten, assistent-professor sociale psychologie aan de Universiteit Leiden. Ze rondde onlangs voor het ministerie van Economische Zaken een rapport over overstapgedrag af. Consumenten maken niet vanzelf de rationele keuze als alle informatie op internet staat, zegt ze. Te veel informatie levert „blokkades” op, waardoor mensen niets doen. Van Putten: „Persoonlijke hulp van een student kan informatie versimpelen om de blokkades tegen te gaan.”

Is het niet gek dat de economiestudenten die advies geven vaak nog thuis wonen, en de rekeningen waarover ze adviseren zelf niet betalen? Het rekenwerk snappen ze, zegt Van Engers, en voor het overige deel krijgen de studenten van hem een interne opleiding. „Ze leren waarnaar ze moeten vragen, wat normaal verbruik is en wat een kilowattuur is.”

Joyce Donat, woordvoerder energie van de Consumentenbond, zet vraagtekens bij met name het jaarabonnement van Studentaanhuis. „Dan zit je na een afspraak voor een jaar vast, is dat wat je wilt? En weegt de besparing op de vaste lasten na een jaar nog op tegen de kosten van de bespaarhulp?”

Studentaanhuis ziet de bespaarhulp als stimulans om abonnee te blijven. Ook als de besparing in het tweede jaar kleiner is, moet de combinatie met hulp bij computerproblemen volgens Van Engers genoeg reden zijn om de 12 euro lidmaatschap per jaar te betalen.

Donat ziet wel voordelen van de student die op bezoek komt, als geheugensteun en om „heel die grote groep die nooit overstapt in beweging te krijgen.” Maar er zijn volgens haar op internet genoeg plaatsen om gratis advies in te winnen. „Op de website van de Consumentenbond of het Nibud staan voldoende tips.”

Als bespaarhulp Laura Bouwman een half uur na haar binnenkomst de voordeur weer achter zich dichttrekt, heeft Bianca Schmahl op jaarbasis 640 euro bespaard. Tweederde van dat bedrag komt door een overstap van energieleverancier, de rest door een nieuw pakket voor televisie, internet en bellen.