De strijd om waarheid en bruikbaarheid

©

Of wetenschap relevant is hoef je je bij borstkankeronderzoek niet af te vragen. Daarom is het gerechtvaardigd om bij het fascinerende medisch-genetisch verhaal over ruzie over borstkankertesten in deze bijlage prachtige maar confronterende foto’s te plaatsen van dappere borstkankerpatiënten die de gevolgen van hun ziekte tonen. Zie de mens.

Het is niet fijn om ziek te zijn maar dankzij de wetenschap worden er vele beter. Hoe gaat dat? Wanneer is wetenschap rijp voor de spreekkamer?

Sander Voormolen beschrijft verderop in deze bijlage hoe het bedrijf Agendia, dat voortkomt uit het Nederlands Kanker Instituut, een test (‘MammaPrint’) heeft ontwikkeld die meet welke genen in een borstkankertumor actief zijn. Op grond van die vingerafdruk is te voorspellen of de tumor uitzaaierig is of niet. Dat is belangrijk voor de beslissing of de patiënt na de operatie nog (extra) chemotherapie nodig heeft om uitzaaiingen te voorkomen. De test Oncotype DX van het Amerikaanse bedrijf Genomic Health doet ongeveer hetzelfde.

Mooi toch? Echte wetenschap, op de rand van de toekomst: genetische testen bepalen de medische handelingen!

Het goede van Sander Voormolens verhaal is dat hij beschrijft hoe zuinig en voorzichtig de artsen in de praktijk reageren, en vooral: waarom. Ze hebben reële wetenschappelijke twijfel aan de manier waarop epidemiologisch onderzoek is omgezet in het ‘ja of nee chemo’-oordeel dat uit de testen rolt. Er is economische twijfel over de hoge kosten. En er is praktische twijfel over hoe zo’n test uitwerkt in de relatie tussen arts en patiënt. ‘Je moet als behandelaar die nuances overbrengen in de spreekkamer. Dan kun je eigenlijk niet doen alsof de uitslag zwart-wit is.’

Genetica in de behandelkamer, dit is het begin. En we gaan deze strijd tussen lab en praktijk over bruikbaarheid en waarheid zeker vaker zien. Het lab moet de praktijk overtuigen. Want het oordeel uit de praktijk zal beslissend zijn.