De druif die net niet uitstierf

Er zijn druivensoorten die met uitsterven worden bedreigd. Deze wijn staat op de bucketlist van Harold Hamersma.

Nederlandse wijn op wijngaard de Swanenplaats in Venhuizen, Noord-Holland. Foto Koen Suyk / ANP

Naar verluidt bestaan er tussen de 8.000 en 10.000 druivensoorten die tot wijn kunnen leiden. Het is onmogelijk om ze allemaal te proeven. Gelukkig is er een onmisbaar boek dat de keuzestress iets beperkt. Wine Grapes, van wijnjournalist Jancis Robinson, researcher Julia Harding en botanicus-druivengeneticus José Vouillamoz. De drie J’s van de wijnwereld beschrijven ‘slechts’ de 1.368 druivensoorten waarvan ‘commerciële hoeveelheden’ wijn wordt gemaakt.

In ogenschouw nemend dat 95 procent van alle jonge wijnstokken die de kwekerijen verlaten chardonnay en cabernet sauvignon zijn, kun je je natuurlijk afvragen of dat allemaal wel nodig is. Maar het contigent wijnliefhebbers dat op zoek is naar iets onalledaags groeit nu eenmaal gestaag.

Op de bucketlist

Persoonlijk staan op mijn bucketlijst wat soorten uit de noordelijke hemisferen. Door de opwarming van de aarde schieten druiven op onverwachte locaties succesvol wortel. In het noorden van Rusland wordt bijvoorbeeld jubileinaja novgoroda gemaakt. Een witte wijn van een druif die vroeg rijpt en het goed doet in het steeds minder koel wordende deel van het land. Ook schijn je binnenkort de bestelling ‘Doe mij maar een Kosmonautje’ te kunnen plaatsen. Met de blauwe druif die deze naam draagt worden in Wit-Rusland hoopgevende resultaten geboekt.

Maar wie liever de zon echt in zijn glas ziet schijnen, kan ook in Italië voor zijn exoten terecht. Dit is het land met de meeste ‘autochtone druiven’, allemaal soorten die onlosmakelijk gekoppeld zijn aan hun eigen postcode. En ook die zijn sinds 2014 in boekvorm verkrijgbaar met Native Wine Grapes of Italy. Schrijver Ian d’Agata is dertien jaar doende geweest om het Italiaanse druivenareaal in kaart te brengen. D’Agata schat het totaal in De Laars op tweeduizend soorten maar heeft ook ‘op commercieel verantwoorde basis te produceren’ als selectiecriterium gekozen. Aldus neemt hij de lezer mee van aglianico tot zibibbo. Halverwege ongeveer tref je de pecorino. Inderdaad, dat is ook een kaas maar in de Abruzzen draagt een druif dezelfde naam.

Bedreigde druiven

Frappant is dat de druif nog geen tien jaar geleden op een lijst stond met 118 met uitsterven bedreigde Italiaanse druiven. Een werkgroep boog zich destijds over de zieltogende druiven. En met succes. De afgelopen jaren groeide het aantal witte wijnen van de pecorinodruif dat ik op de proeftafel kreeg fors.

Inmiddels heeft het er zelfs toe geleid dat de supermarkten ’m in de smiezen hebben gekregen.

Welbeschouwd is het net zoals ‘vergeten groenten’, thans te koop in iedere supermarkt. Zo sta je als druif een beetje te verstoffen in een afgelegen wijngaard. Om niet veel later in de supermarkt op de hoek staan.