Zo ontstond de wereld, volgens Eli Content

Boek

De Amsterdamse kunstenaar Eli Content publiceerde een boek bij de bekende Franse uitgever Gallimard. Ook is er een expositie.

Beeld via galerie Onrust

Aan het einde van het interview zegt kunstenaar Eli Content ineens: „Niet bewegen”. Hij grabbelt in zijn tas, pakt een camera, en fotografeert een schaduw op de trui van de journalist.

Het silhouet zou prima passen in Contents prentenboek Au Commencement, dat deze zomer verscheen bij de befaamde Franse uitgeverij Gallimard (o.a. Proust, Sartre, de Saint-Exupéry’s Le Petit Prince) en waarvan een groot deel van de werken nu te zien is in een (duo)expositie in Arti et Amicitiae.

Zoals de titel doet vermoeden, neemt Contents boek het scheppingsverhaal als uitgangspunt. „Ik vind het Oude Testament een prachtig verhaal. De mensen wisten vroeger niet precies hoe de wereld was ontstaan. Dus hebben ze geprobeerd dat in mensenwoorden te beschrijven, op een hele poëtische manier. En dan die eerste zin: In den beginne schiep God de hemel en de aarde. Dat is de mooiste eerste zin die er bestaat. Mijn boek is een ode aan de schepping.”

Die poëtische benadering van de eerste zes dagen zie je terug in Contents werken. Silhouetten van mensen, vogels, bladeren, vissen, sterren. Nu eens in een kalm zwart-wit, dan weer in een dansende massa van warm rood en geel. Kunst die „het eerste vonkje” van onze oorsprong laat zien, zoals uitgever Jean Mattern in het voorwoord schrijft.

De regels van het scheppingsverhaal, in het Frans, lopen als een gedicht door de prenten heen, zoals ‘Voilà le jour, voilà le nuit’ en ‘Lumière et obscurité sont séparées’. En overal zie je letters uit het Hebreeuwse alfabet: als omlijsting van een silhouet, of als achtergrond.

Vanwaar die fascinatie? „Ik heb ook het pre-scheppingsverhaal in deze serie verwerkt. Dit verhaal stelt dat de letters als eerste zijn geschapen. Omdat je zonder letters niet kunt scheppen.”

Die fascinatie voor woorden komt vaker terug in Contents leven. In zijn huis aan de Weesperzijde, waar hij woont met zijn partner Karina Schaapman (bekend van de populaire kinderboekenserie Het Muizenhuis) hangt elke twee weken een zelf gedrukt gedicht voor het raam (momenteel is Hans Verhagen aan de beurt).

Twee jaar lang werkte Content aan het boek, in zijn atelier in Oud-West. Meestal op zijn knieën: de werken uit de serie zijn in het echt meters hoog en breed. Hij kocht rollen aluminiumfolie, die normaal voor kerstversieringen worden gebruikt, om op te schilderen, en Israëlische weekendkranten. Voor veel vormen en letters sneed Content sjablonen uit, die hij grof inschilderde met acrylverf.

Van de uitgever kreeg hij vrij spel. Toen de serie af was, werden de werken gefotografeerd om in het prentenboek te verwerken.

Jodendom als rode draad

Het Jodendom loopt als een rode draad door Contents oeuvre. Dat heeft alles te maken met zijn persoonlijke geschiedenis. Hij werd in 1943 geboren in Zwitserland, waar zijn Joodse ouders heen waren gevlucht. Na de oorlog keerden ze terug naar Nederland, waar hij opgroeide in een omgeving van overlevenden. Zijn jeugd was onrustig: hij voer de wereld over als koksmaat op schepen en emigreerde tijdelijk naar Israël, waar hij in een kibboets woonde en werkte in de keuken van het Hilton in Tel Aviv. Eind jaren zestig keerde hij terug naar Nederland, waar hij een opleiding volgde aan de Ateliers ’63 in Haarlem en zijn carrière opbouwde. Inmiddels heeft hij onder andere geëxposeerd in het Stedelijk Museum, het Joods Historisch Museum en het Jewish Museum in New York.

Content is voor zijn boek onder meer geïnspireerd door Eliëzer Sussman, een 18de-eeuwse schilder uit Oost-Europa, die de interieurs van synagoges van muur tot plafond decoreerde. „Het is mijn grote droom om dat ook een keer in Nederland te doen. Hier zijn ze vaak schoon en wit.” Hoe die er dan uit komen te zien? In ieder geval met heel veel letters.

In Vriendschap, duotentoonstelling met Anneke Walvoort, Arti et Amicitiae, Rokin 112, t/m zondag 23 oktober. Het boek Au Commencement, uitgeverij Gallimard, is verkrijgbaar bij boekhandel Athenaeum (€ 22).