Zelfmoord terreurverdachte pijnlijk voor Duitsland

De gevangenisautoriteiten concludeerden dat er geen zelfmoordgevaar was. Een kwartier later had Jaber al-Bakr zichzelf opgehangen.

De Duitse politie onderzocht maandag een appartementencomplex in Leipzig naar aanleiding van de arrestatie van Al-Bakr. Foto Hendrik Schmidt / AP

De Duitse autoriteiten zijn ernstig in verlegenheid gebracht doordat een terreurverdachte die begin deze week was opgepakt, woensdagavond in zijn cel in Leipzig zelfmoord heeft gepleegd. Zijn advocaat spreekt van „een justitieel schandaal”. De 22-jaar oude Jaber al-Bakr, een vluchteling uit Syrië, had voorbereidingen getroffen voor een grote aanslag, die deze week op een van de twee luchthavens van Berlijn had moeten plaatsvinden.

Extra pijnlijk voor Duitsland is dat er in deze zaak al van alles was mis gegaan. Toen een speciale eenheid de man zaterdagochtend vroeg in zijn appartement in Chemnitz wilde aanhouden, wist hij te ontkomen. Een massale klopjacht van de politie leverde niets op. Pas in de nacht van zondag op maandag kon de Syriër worden aangehouden, maar alleen dankzij drie landgenoten, ook vluchtelingen, die hem in Leipzig eerst onderdak hadden geboden en hem vervolgens hadden overmeesterd om hem aan de politie over te dragen.

In het appartement in Chemnitz werd 1,5 kilo van het uiterst explosieve TATP (acetonperoxide) aangetroffen. Hij zou de landgenoten die hem bij de politie aangaven, ervan hebben beschuldigd dat ze op de hoogte waren van de aanslag die hij had willen plegen. Of Justitie die beschuldiging geloofwaardig vindt, is niet bekend.

Hongerstaking

De kritiek op de autoriteiten barstte meteen los toen woensdagavond laat bekend werd dat al-Bakr zich in zijn cel had opgehangen. Sinds zijn aanhouding was de man in hongerstaking, en omdat beseft werd dat het gevaar bestond dat hij zich om het leven zou brengen werd hij al extra in de gaten. In zijn cel had hij woensdag een lamp vernield en gerommeld met een stopcontact omdat hij niet permanent geobserveerd wilde worden. Zijn advocaat zegt dat hem daarop verzekerd was dat de man juist nu continu in de gaten gehouden zou worden, in verband met het gevaar dat hij zelfmoord zou plegen.

Volgens de autoriteiten waren de gevangenisautoriteiten tot de conclusie gekomen dat er geen zelfmoordgevaar was. Een kwartier na de laatste controle werd om 20.15 uur ontdekt dat hij zich had opgehangen.

„Dit had niet mogen gebeuren”, zei Bondsdaglid Stephan Mayer (CSU), woordvoerder Binnenlandse Zaken van de christendemocraten. „Wat is er nu weer gebeurd in Saksen?”, schreef defensiewoordvoerder Johannes Kahrs van de SPD op Twitter. Ook anderen beklaagden zich erover dat dit uitgerekend kon gebeuren in de oostelijke deelstaat, die ook veel problemen heeft gehad met aanvallen op asielzoekerscentra en confrontaties tussen asielzoekers en extreemrechtse groepen.

AL-Bakr was in 2015 als asielzoeker naar Duitsland gekomen, en had deze zomer de vluchtelingenstatus gekregen. Onderzoek had toen niets aan het licht gebracht over radicale sympathieën. Tussendoor zou hij nog terug geweest zijn in Syrië en Turkije, zelfs voor een periode van enkele maanden.

Volgens andere vluchtelingen met wie hij in het Noord-Saksische Eilenburg samenwoonde, was hij aanvankelijk niet speciaal religieus, maar was hij na zijn reis naar Syrië en Turkije veranderd.

De afgelopen weken had de Duitse binnenlandse inlichtingendienst aanwijzingen dat hij een aanslag voorbereidde, en hielden observatieteams hem in Chemnitz hem in de gaten. Via internet zou hij contact hebben gehad met de terreurorganisatie Islamitische Staat (IS). Toen men de indruk kreeg dat een aanslag op handen kon zijn, probeerde de politie hem in zijn woning te arresteren.