Commentaar

Tijd voor verscherpt toezicht van EU op Orbáns Hongarije

Journalisten van de krant Nepszabadsag en protestanten bij het parlement in Budapest. Foto Attila Kisbenedek / AFP PHOTO

De sluiting van een linkse oppositiekrant in Boedapest, die regelmatig de rechtspopulistische regering bekritiseerde, toont opnieuw dat premier Viktor Orbán de Hongaarse democratie in een gevaarlijke houdgreep neemt.

Sinds afgelopen weekend verschijnt dagblad Népszabadság, opgericht tijdens de Hongaarse opstand tegen de Sovjet-Unie, niet meer. De krant werd stiekem, dat wil zeggen achter de rug van de redactie om, gesloten. De uitgever, Mediaworks, zegt dat de krant niet meer rendabel was. De oplage daalde dramatisch en de verliezen liepen op.

De redactie zegt dat de krant te kritisch was en daarom moest sluiten. Vorige week nog schreef de krant over een minister die met een regeringshelikopter naar een celebrity-bruiloft vloog, eerder berichtte de krant over de president van de centrale bank die zijn vriendin op de loonlijst van de bank liet zetten.

De sluiting van Népszabadság betekent verschraling van het media-aanbod op een toch al eenzijdige markt. Sinds hij in 2010 aan de macht kwam heeft Orbán grote radio- en tv-zenders onder invloed van de overheid gebracht. Hij riep een machtige media-toezichthouder in het leven, verschoof advertentiegeld van kritische naar vriendelijke media en het eigendom van belangrijke commerciële media kwam in handen van bevriende zakenlieden.

Foto Andras Nagy / AP

Foto Andras Nagy / AP

De wegkwijnende pluriformiteit is een slechte ontwikkeling in een land dat al eerder nonchalant met de principes van de democratische rechtsstaat omsprong. De EU tikte Hongarije al eens op de vingers voor het beknotten van de rechterlijke macht en voor staatsinvloed op de centrale bank. De OVSE klaagde na de verkiezingen van 2014 al over eenzijdige pro-Orbán-berichtgeving.

Orbán incasseert miljarden EU-gelden, maar neemt het met de regels van diezelfde EU niet zo nauw. Sterker, hij ageert tégen de EU. Twee weken geleden hield hij een referendum over de vraag of de EU vluchtelingen in het land mocht plaatsten. Het referendum had geen gevolgen omdat de opkomst te laag was, maar een wonderlijke 98 procent van de geldige stemmen was voor Orbán: geen vluchtelingen. De campagne werd gekenmerkt door enorme aandacht voor het standpunt van Orbán – mede te danken aan miljoenen uit de staatskas.

Orbán zet Hongarije naar zijn hand en volgt daarbij methodes bekend van Poetin. Beknot de media, leun op loyale oligarchen, zet je af tegen het Westen en zie hoever je daarmee kunt komen. Het Hongaarse debat heeft juist méér stemmen nodig, niet minder. De EU mag Orbán geen moment uit het oog verliezen.