Sturgeon waarschuwt May en dreigt met Schots referendum

Volgende week al wil Sturgeon dat het Schotse parlement te Holyrood debatteert over een wetsvoorstel dat een nieuw Schots onafhankelijkheidsreferendum mogelijk maakt.

De Schotse premier en voorvrouw van de Scottish National Party Nicola Sturgeon sprak donderdag tijdens het jaarlijkse partijcongres in Glasgow. Foto Russell Cheyne/Reuters

Schotland moet voordat het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie stapt opnieuw de mogelijkheid krijgen te kiezen voor onafhankelijkheid. Dat heeft de Schotse eerste minister en leider van de Scottish National Party Nicola Sturgeon gezegd op de eerste dag van het partijcongres in Glasgow. Volgende week al wil Sturgeon dat het Schotse parlement te Holyrood debatteert over een wetsvoorstel dat een nieuw Schots onafhankelijkheidsreferendum mogelijk maakt.

Een nieuwe wet die een tweede Schots referendum aankondigt, klinkt zeer daadkrachtig, maar het is vooral een openingsbod. De SNP heeft met 63 van de 129 zetels in het Schotse parlement geen meerderheid en kan dus de wet niet eigenhandig aannemen. En in geval er wel voldoende steun is voor een nieuwe stembusgang, zullen de Britse regering en het parlement in Westminster betwisten dat zij ook toestemming moeten geven. Bij het vorige Schotse referendum in 2014 was dit wel het geval.

Tekst gaat verder na de video:

De snelle aankondiging van Sturgeon en haar SNP om een nieuw referendum te willen, is vooral een boodschap voor premier May in Londen. Als May tijdens de onderhandelingen met de EU niet tot een akkoord komt dat Schotse belangen veilig stelt, zal Sturgeon de politieke druk middels de aangekondigde referendumwet enorm opvoeren. Sturgeon eist dat Schotland lid van de interne markt blijft:

„De premier mag dan een mandaat hebben Engeland en Wales uit de EU te laten treden, ze heeft geen mandaat om enige deel van het Verenigd Koninkrijk uit de interne markt te halen.’’

Meerderheid

Bij het referendum op 23 juni over Brexit koos een meerderheid van de Schotten die hun stem uitbrachten ervoor binnen de EU te blijven. „De komende weken zullen wij met plannen en voorstellen komen om Schotland in de Europese interne markt te houden, ongeacht wat er met de rest van het Verenigd Koninkrijk gebeurt.”

In feite kondigt Sturgeon nu aan een wapen in stelling te brengen waarmee ze May de komende twee jaar kan bedreigen. „Denk niet dat ik het niet meen”, waarschuwde Sturgeon May.

Ook voor Sturgeon is dit politiek hoog spel. Als het referendum er niet komt, of de Schotten kiezen opnieuw binnen de EU te blijven, zal voor Sturgeon lastig worden om aan te blijven. Uit een peiling uitgevoerd door YouGov begin september bleek dat toen slechts 37 procent van de ondervraagden voor een onafhankelijkheid zou stemmen. Vijftig procent was tegen en de rest wist het nog niet.

Bij het Schotse referendum in september 2014 koos 55,3 procent van de Schotse kiezers niet onafhankelijk te worden en 44,7 procent om wel geheel zelfstandig verder te gaan.