Kritiek op ontbreken visie klimaatbeleid

WRR

Nederland zal de klimaatdoelen nu niet halen, zegt de WRR. Het huidige beleid is te veel gericht op de korte termijn.

Foto ROBIN UTRECHT / ANP

Nederland haalt de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs niet als de politiek er niet in slaagt om milieubeleid voor de lange termijn te formuleren. Een nieuwe klimaatwet en de aanstelling van een ‘klimaatautoriteit’ moeten eraan bijdragen dat het Nederlandse klimaatbeleid wel toekomstbestendig wordt.

Dat stelt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in een donderdag gepubliceerd advies aan staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu, PvdA). In het huidige klimaatbeleid domineert het kortetermijnperspectief, schrijft de Raad. Nederland moet zijn klimaatbeleid aanzienlijk aanscherpen om „een nationale uitwerking te geven aan het klimaatakkoord van Parijs en het Europese besluit dat alle lidstaten in 2019 moeten beschikken over een nationaal klimaat- en energieplan voor 2030”.

Vorige maand oordeelde de Raad van State al in zijn advies over de Miljoenennota dat het daarin ontbreekt aan „concreet, consistent en geloofwaardig beleid voor het klimaat voor de langere termijn”.

Zo’n langetermijnvisie vergt volgens de WRR andere vormen van politiek bedrijven. Bovendien is de Nederlandse economie, meer dan die in andere Europese landen, afhankelijk van fossiele brandstoffen. Bijna iedereen is aangesloten op het aardgasnetwerk, energie-intensieve industrieën vormen 12 procent van het bruto nationaal product en de staatskas is voor 20 procent afhankelijk van fossiele brandstof. „Meer dan in andere Europese landen vergt een omslag naar een CO2-arme economie in Nederland dan ook een breuk met historisch gegroeide afhankelijkheden.”

In een klimaatwet moeten de doelstellingen voor de lange termijn worden vastgesteld, vooral om het vastleggen van een „ambitieus emissiebudget voor broeikasgassen”. Ook moet de wet voorzien in het instellen van een klimaatautoriteit, die op afstand staat van de dagelijkse politiek en gevraagd of ongevraagd adviseert over de langetermijnstrategie.

De WRR bepleit verder de komst van een publieke investeringsbank met kapitaal voor de financiering van klimaatprojecten die commercieel nog niet rendabel zijn. Nederland heeft geen nationale investeringsbank meer en is daarmee een uitzondering in de westerse wereld, aldus de WRR. De oprichting ervan kan aansluiten op het Europese fonds voor strategische investeringen, het ‘Junckerfonds’. Dat stelt geld beschikbaar onder voorwaarde van nationale co-financiering.

Vorige maand dienden PvdA en GroenLinks een initiatief-klimaatwet in bij de Tweede Kamer. Daarin worden klimaatdoelen verankerd: vermindering van de CO2-uitstoot met minstens 95 procent in 2050 en een volledig duurzame energievoorziening. Staatssecretaris Dijksma zei bij de presentatie dat ze het klimaatadvies van de WRR zal betrekken bij de kabinetsreactie op het initiatiefwetsvoorstel van GroenLinks en PvdA. „De opgave is immens. We moeten de afhankelijkheid van fossiele brandstof zien kwijt te raken.”’