Recensie

Een land naar keuze boekbombarderen, maar welk eigenlijk?

Staan we wel echt derde, op de ranglijst met boekbelezendste landen ter wereld?

©

We staan derde! Op de ranglijst met boekbelezendste landen ter wereld, net achter IJsland en Zweden, aldus Eppo van Nispen tot Sevenaer in een interview met Boekblad over het nieuwe beleidsplan van de Stichting CPNB. Dat plan moet ertoe leiden dat we binnen vijf jaar die lijst aanvoeren. IJsland is een geduchte tegenstander: ‘ad ganga med bok I maganum’ zeggen ze daar: iedere IJslander heeft een boek in zijn maag. En één op de tien IJslanders perst dat boek ook uít zijn buik en publiceert het, volgens de BBC. En er is de jolabokaflod, de stroom nieuwe boeken die voor Kerst wordt gepubliceerd en waarover een grote papieren (!) catalogus onder alle IJslanders wordt verspreid. Dat moet beter kunnen, al hebben wij niet dat ideale IJslandse leesweer: mist, vulkaanas en lange winters. De CPNB schrapte een reeks activiteiten om de aanval op IJsland in te kunnen zetten: Manuscripta, Vers voor de Pers, De Week van het Luisterboek en de Week van het Sportboek worden bijgeschreven in het grote boekpromotiegeschiedenisboek. De kookboeken7daagse blijft. (Ik typte hier ‘tja’ achter, maar dat heb ik weggehaald.) Bij IJsland denk ik dadelijk aan Herman Koch. De inmiddels überberoemde schrijver blijkt achteraf een groot visionair te zijn geweest toen hij in 1991 in Jiskefet het item ‘Een land naar keuze bombarderen: IJsland’, maakte.

Maar moeten we ons vizier wel op Reykjavik richten? Want boekbelezenheid blijkt niet zomaar te factchecken. De door de CPNB bedoelde ranglijst kon ik nergens terugvinden. Wel die van de meest lezende volken, waar India bovenaan staat met 10 uur en 42 minuten leestijd per week. The Worlds most Literate Nations, daarentegen, zet Finland op de eerste plaats. Georgië heeft de meeste bibliotheekboeken (16 per inwoner). Onderzoek op de site Leesmonitor wijst naar Zweden als Europa’s opperleesland. Ik kan me voorstellen dat het de CPNB een beetje is gaan duizelen. (Meer voer voor duizelaars: IJsland voert wel de wereldranglijst marihuanagebruik aan).

Alle onderzoeken naar lezers en leesgedrag zijn zo onoverzichtelijk dat Finnegan’s Wake de helderheid krijgt van Jip en Janneke. Laat die onderzoekers eens een roman lezen. Intussen treur ik stilletjes om het verdwijnen van Vers voor de Pers, de braderie voor boekbelezenen. Je kreeg er een loodzware linnen tas vol folders, waarbij jolabokaflod verbleekte tot een blokkerfoldertje. Je liep er langs de tafels vol dummy’s van aanstaande uitgaven. Die je dan tegen beter weten in even opensloeg, hopend dat het toch een echt boek was. (Ik raapte als kind takjes van straat op om te kijken of het zoethout was). Heel soms bleek iets een echt boek (magisch vreugdemoment). Misschien kan de CPNB voor mensen als ik nog eens een dummymarkt organiseren. Ik wil er best voor naar IJsland komen.