Column

Die visser maakt de dieren dood! Expres!

‘Rot Op Met Je Milieu’ is iets minder voorspelbaar dan de meeste reality-programma’s, maar nog steeds het resultaat van redactionele manipulatie.

'Rot Op Met Je Milieu' (EO).

Het vermoeiende van veel reality-formats is de voorspelbaarheid. Je kunt wel ongeveer bedenken wat er zal gebeuren als je acht jonge diva’s (m/v) met hun roze rolkoffers loslaat op een onbewoond Panamees eiland, zoals in Queens of the Jungle (SBS6). Die gaan gillen en klagen om niks.

Ook weet je tevoren de uitkomst in Face to Face (EO), de nieuwe variant op Het Familiediner gepresenteerd door Bert van Leeuwen. Twee mensen die ooit zeer dicht bij elkaar stonden, zijn gebrouilleerd geraakt, of op z’n minst op afstand van elkaar terechtgekomen. Bert zoekt hen afzonderlijk op en dringt erop aan dat ze zich in het format laten persen: een paar minuten zwijgend tegenover elkaar zitten zonder te spreken. Eens kijken wat er dan loskomt. Gegarandeerd biggelt er vroeger of later een dikke traan over een van beider wangen. De camera vangt die traan in vette close-up en Bert stelt na afloop de onvermijdelijke vraag: „Hoe was dat nu voor jou?”

En dan zijn er nog mensen die zich afvragen waarom zo veel jongeren de televisie de rug toekeren.

Iets minder voorspelbaar, maar nog steeds voor een groot deel het resultaat van redactionele manipulatie is Rot Op Met Je Milieu (eveneens EO). Het is het vervolg op twee seizoenen Rot Op Naar Je Eigen Land, waarin uitgesproken voor- en tegenstanders van de komst van migranten de ontberingen moesten ondergaan van vluchtelingen op weg naar Fort Europa. Een enkeling veranderde van mening, bijna iedereen werd onpasselijk van de door de camera breed uitgemeten ellende.

Tekst gaat verder onder de video

Nu gaat presentator Dennis van der Geest op stap met extreme voor- en tegenstanders van een duurzamer samenleving. Van de zes hoofdpersonen zijn er twee milieuactivist en twee hebben nog nooit een seconde nagedacht over klimaatverandering of zelfs maar afval scheiden. Ze vinden dat vies en noemen die verhalen over een opwarmende aarde „bangmakerij” van gehersenspoelde geesten. Twee anderen nemen een soort van tussenpositie in.

Ze komen in een huis terecht waar hun afval niet weggegooid mag worden en Dennis elke ochtend de CO2-uitstoot langs brengt in de symbolische vorm van rode ballonnen.

Je begrijpt wat er gebeurt als je de jonge verwende types dwingt om geen voedsel weg te gooien of meubels bij de kringloopwinkel te halen. Daar zit een torretje in, dat wordt gebrandmerkt als „kakkerlak” en dan doen ze geen oog meer dicht. De grootste paniekzaaier moet het programma hyperventilerend voortijdig verlaten.

Er is nog een probleem: bijna niemand snapt meer iets van de relatie tussen mens en natuur. De grootste milieuactivist barst in tranen uit op een vissersboot, omdat daar dieren gedood worden. En dan hebben we het nog niet eens over bijvangst en aanlandingsplicht. De wereld fragmenteert verder en de superverwende generatie snapt soms niet wat haar overkomt. Maar dat wisten we eigenlijk ook al.