Al-Hollandi: ‘Ze gebruiken mensen als kanonnenvlees’

EX-IS’ers

De BBC heeft video’s uitgezonden van gevangen en gedeserteerde leden van terreurgroep IS, onder wie een man uit Nederland.

Syrische rebellen hebben in het noorden van Syrië een heropvoedingskamp ingericht voor gedeserteerde en gevangen genomen strijders van Islamitische Staat en hun familieleden. Onder de circa 300 mensen bevinden zich veel buitenlanders, onder meer van de Nederlandse en Franse nationaliteit, meldt de BBC.

Een jonge Nederlander die zich Abu Sumail al-Hollandi noemt, getuigt in een videofilmpje in het Engels, met een sjaal voor zijn gezicht, van zijn teleurstelling over het leven onder IS. „Ik denk niet dat ISIS de ware religie is. Ze doden mensen alsof het niks is”, zei hij. „Ze behandelen ons erg slecht, speciaal mensen die uit een ander land komen. Ze gebruiken mensen als kanonnenvlees. (…) Het is erg moeilijk voor ons om daar te leven. Het is niet onze levensstijl. Wij zijn aan veel dingen gewend en dan komen we daar en pakken ze je direct hard aan.” Volgens diverse media is hij de 22-jarige Reda N. uit Leiden. Hij vervolgde: „Je geeft je leven aan ze, dus nemen ze de controle over jouw leven over. Ze gebruiken je voor slechte dingen.”

Twee jaar geleden, zei hij, was hij via België en Turkije naar Syrië gereisd. Om de inlichtingendiensten om de tuin te leiden, had hij zich daarbij voorgedaan als een jongere die in Turkije wilde gaan feesten. In het filmpje verklaarde hij ook graag terug te willen naar Nederland.

Gemoedstoestand veranderen

De BBC kreeg geen toegang tot het kamp in de provincie Idlib maar ontving video’s. Het kamp is in handen van Jaysh al-Tahrir, een groep die deel uitmaakt van het relatief gematigde Vrije Syrische Leger. „We hebben geprobeerd om ze te hervormen en hun gemoedstoestand te veranderen”, zei de commandant van het kamp, Mohammad al-Ghabi, tegen de BBC.

De overlopers in het kamp verklaarden over het algemeen goed behandeld te worden. In sommige gevallen mogen ze contact opnemen met de ambassades van hun landen om een mogelijke terugkeer te bespreken. Zes van hen zouden inmiddels naar hun land van herkomst zijn teruggekeerd. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft nog niet bevestigd of hier Nederlanders bij waren.

De nationaal coördinator terrorismebestrijding van de NCTV, Dick Schoof, zei tegen journalisten niet verrast te zijn. „We wisten dat de rebellen ook IS’ers als krijgsgevangenen hebben”, zei hij. Over hoeveel Nederlanders daar zitten, bleef hij op de vlakte. Wel Over al-Hollandi zei hij: „Als het een Nederlander is, zal het ongetwijfeld een bekende uitreiziger zijn.”

Een consulaat bereiken

Zijn woordvoerder lichtte tegenover deze krant toe dat „een paar gevallen” bekend zijn die lijken op de situatie van de bewuste Nederlander. Ze moeten op eigen gelegenheid een Nederlandse ambassade of consulaat zien te bereiken, bijvoorbeeld in Turkije, waarna ze onder begeleiding van marechaussees naar Nederland vliegen. Daar worden ze opgepakt en verhoord om te bepalen of ze nog een gevaar vormen voor de nationale veiligheid.

Volgens Al-Ghabi groeit het aantal deserteurs nu IS steeds meer gebied moet ontruimen. De BBC meldde voorts dat Europese inlichtingendiensten met Syrische rebellengroepen samenwerken om een ondergrondse route te creëren waarlangs gevangen IS-aanhangers naar Europa kunnen worden teruggebracht.