‘Herinvoering alcoholslot is in strijd met Europese regels’

Dat betoogde verkeersminister Schultz vorige week in de Tweede Kamer

Foto Toussaint Kluiters/ANP

De aanleiding

Nederland krijgt te maken met de „lange arm van Brussel” als het alcoholslot voor ‘alcomobilisten’ opnieuw wordt ingevoerd. Dat betoogde minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu, VVD) vorige week in de Tweede Kamer tijdens een debat over anti-alcoholbeleid in het verkeer. Vorig jaar strandde het alcoholslot bij de Raad van State en de Hoge Raad omdat die colleges oordeelden dat ‘alcomobilisten’ dan dubbel gestraft werden.

Nu wil nagenoeg de hele Tweede Kamer toch een herinvoering van het alcoholslot (waardoor een auto pas start als de bestuurder een blaastest heeft gedaan) omdat ze het een goede maatregel vinden. Maar Schultz en haar collega-minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) willen daar niet aan. Volgens Schultz verbiedt Europese regelgeving het om een rijbewijs te verstrekken aan alcoholisten. Zweden doet dat wel en volgens Schultz gaat Brussel dat onmogelijk maken. Letterlijk zei ze: „Er is een vergelijkbaar systeem in Zweden dat onder vuur ligt. De Europese Commissie start waarschijnlijk eerdaags een ‘inbreukprocedure’. Ik ben samen met Zweden en Finland bezig om te proberen de rijbewijsrichtlijn te amenderen, zodat het uiteindelijk wel mogelijk is om dit soort maatregelen op te leggen.” Klopt het dat het alcoholslot in strijd is met Europese regels?

Waar is het op gebaseerd?

De uitlatingen van Schultz zijn gebaseerd op interne informatie van haar ambtenaren die inderdaad in beslotenheid, samen met hun Zweedse collega’s, in Brussel lobbyen om die Europese richtlijn te versoepelen. Want lidstaten mogen inderdaad geen rijbewijs verstrekken aan alcoholisten, zo is vastgelegd in een óók door Zweden en Nederland gefiatteerde Europese richtlijn uit 2006.

En Brussel eist ook handhaving van die richtlijn. Afgelopen juni kreeg Zweden schriftelijk van de Europese Commissie te horen dat het alcoholslot in strijd is met die richtlijn en niet meer als sanctie mag worden opgelegd. En dat de Commissie een inbreukprocedure is gestart om naleving van die richtlijn af te dwingen. Doet Zweden dat niet, dan begint de Commissie een zaak bij het Europese Hof van Justitie. Zweden heeft inmiddels intern op dat dreigement gereageerd. Het land wil versoepeling omdat men het daar van belang vindt dat mensen met een drankprobleem kunnen blijven participeren in de samenleving, aldus een woordvoerster van de Zweedse ambassade. „Wie met een alcoholslot rijdt, is vaak ook gemotiveerd om zijn verslaving onder ogen te zien.”

En klopt het?

De stelling van Schultz dat een alcoholslot voor alcoholisten indruist tegen Europese regelgeving klopt, zo bevestigt ook een woordvoerder van de Europese Commissie. Haar opmerking dat zij zich samen met Zweden beijvert om die regelgeving te versoepelen, klopt ook. Hoewel die lobby voorlopig gestrand lijkt. Afgelopen vrijdag vond daarover in Brussel intern overleg plaats tussen de lidstaten en vertegenwoordigers van de Europese Commissie in het zogeheten ‘comité rijbewijzen’.

Het pleidooi van Zweden heeft de steun van Nederland, Spanje, Frankrijk, België, Denemarken en Finland. Te weinig voor versoepeling van de regelgeving, oordeelde de Commissie vrijdag. Zweden moet het onderwerp maar agenderen op een vergadering van de Europese Transportraad. Dan buigen de Europese verkeersministers zich er zelf over.

Conclusie

Het betoog van Schultz dat herinvoering van het alcoholslot in strijd is met Europese regelgeving en op een veto uit Brussel kan rekenen, blijkt uit die Europese richtlijn zelf en wordt ook onderschreven door een woordvoerder van de Europese Commissie. Haar betoog is dus waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt