Column

Duurzaamheid vraagt sturing

©

©

De (aangekondigde) sluiting van meerdere op aardgas gestookte energiecentrales in de afgelopen week confronteert Nederland met een ongemakkelijke realiteit. En dat is niet voor het eerst.Het Franse energiebedrijf Engie kondigde aan dat zij twee eenheden in de Eemshaven sluit en een in Lelystad. Vervolgens kwam het Duitse concern RWE met het bericht dat de gasgestookte centrale in Moerdijk per 1 februari 2018 dicht gaat en dat vier al eerder stil gelegde centrales nu definitief stoppen.

Deze maatregelen zijn ingegeven door de omstandigheden op de grondstoffenmarkten. Centrales die met kolen worden gestookt zijn op dit moment goedkoper dan die op gas. De vervuiling van de kolencentrales is grosso modo het dubbele van die op gas. Op deze manier draagt Nederland, dat in Europa toch al achterloopt met de realisatie van duurzame energie, niet bij aan het behalen van de klimaatdoelstellingen waar het kabinet zich wel aan heeft gecommitteerd.

Dat kun je de energiemaatschappijen en het bedrijfsleven in zijn algemeen niet kwalijk nemen. Ondernemingen hebben hun klanten en hun continuïteit als primaire particuliere belangen. Het is een illusie te verwachten dat het bedrijfsleven in deze wirwar van keuzes vanzelfsprekend die optie neemt die het beste is voor de toekomst van Nederland. Ondernemingen zijn er niet primair voor de publieke zaak. Daar kiezen de burgers politici voor.

De sturende hand van het kabinet is onmisbaar in de overgang naar een meer duurzame energiemarkt. De recente aanbesteding van windpark-op-zee Borssele laat zien dat rappe prijsdalingen van deze vorm van duurzame energie inderdaad mogelijk zijn. Maar het kabinet talmt ook met wat ongemakkelijke keuzes. Nederland ontleent zijn welvaart ten dele aan een industrie met een hoge energie-intensiteit, zoals petrochemie, wegtransport en glastuinbouw.

De grootverbruikers van energie hadden tot 1 oktober de tijd om met elkaar afspraken te maken over vrijwillige energiebesparingen. Dat is niet gelukt. Nu moet minister Kamp (Economische Zaken, VVD) de knoop doorhakken.

De vraag is hoe zwaar de maatregelen zullen zijn. Dat geldt ook voor de sluiting van extra kolencentrales. Een effectieve Europese beprijzing van de CO2-uitstoot is de enige oplossing om de werkelijke vervuilingskosten in rekening te brengen bij burgers en bedrijven. Ook Nederlandse politieke leiders geven graag blijk van hun bezorgdheid voor de wereld waarin hun (klein) kinderen zullen leven. U heeft werk te doen.